Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα χρόνια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα χρόνια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Οι τελευταίοι μήνες ή χρόνια είναι σαν να διαβάζεις αποσπάσματα της “Αποκάλυψης”
Οι τελευταίοι μήνες ή χρόνια είναι σαν να διαβάζεις αποσπάσματα της “Αποκάλυψης” | Hellas Now
Δ. Νανόπουλος: Το Σύμπαν μας έχει ακόμα 4 δις χρόνια ζωής
Την Παρασκευή 17 Απριλίου ο καθηγητής Δημήτρης Νανόπουλος μίλησε στους Βασίλη Χιώτη και Νότη Παπαδόπουλο για τα πανεπιστήμια, τη Φυσική, τις επιστήμες και τη θεωρία του σύμπαντος.
Συνέντευξη Δ. Νανόπουλου
Για το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας και τα ελληνικά Πανεπιστήμια
«Είναι αλήθεια ότι είχαμε ακούσει ότι θα γίνουν αυτά τα πράγματα, από την αρχή, όταν βγήκε η καινούρια κυβέρνηση, τώρα πρέπει να τα διαβάσουμε και σε λεπτομέρεια, αλλά από αυτά που άκουσα κι εγώ από τον Τύπο και από τις δηλώσεις αυτές, μου φαίνεται σαν να πηγαίνουμε λίγο πίσω. Τα προβλήματα της παιδείας μας, νομίζω, δεν είναι ούτε οι αιώνιοι φοιτητές που δεν ξέρω αυτό το θέμα καλά, αλλά έχω καταλάβει ότι είναι άνθρωποι που μένουν πάρα πολλά χρόνια. Φαντάζομαι ότι μερικές περιπτώσεις είναι δικαιολογημένες, οι άνθρωποι δουλεύουν. Αλλά από ένα σημείο και μετά παύεις να έχεις σχέση με το αντικείμενο.
Η κατάργηση του διοικητικού συμβουλίου είναι λίγο σοβαρό. Γιατί αυτοί οι νόμοι είχαν ξεκινήσει και από την κυβέρνηση Καραμανλή που έφτασε να γίνει ο νόμος Διαμαντοπούλου. Αυτό είχε μαζέψει αρκετά καλά στοιχεία και ψηφίστηκε με 255 ψήφους. Υπήρχε πολύ μεγάλη πλειοψηφία γι’ αυτό το νομοσχέδιο και για τα διάφορα άλλα, ας πούμε το ζήτημα του ασύλου. Βεβαίως να υπάρχει άσυλο, αλλά όχι με το άσυλο αυτό την ασυλία, αυτό το πράγμα θέλει μεγάλη προσοχή. Την αξιολόγηση τη θεωρώ εξίσου σημαντικό θέμα. Βέβαια γίνεται αξιολόγηση στο εξωτερικό κάθε χρόνο.
Αυτό που συνηθίζω να λέω είναι ότι στο ελληνικό πανεπιστήμιο έχουμε πολύ καλές προπτυχιακές σπουδές. Για πρώτο πτυχίο είναι πολύ καλή η Ελλάδα. Τώρα για το δεύτερο πτυχίο, για το μεταπτυχιακό που λέμε, θα έλεγα, εν γένει δεν μπορούμε να είμαστε αποκλειστικοί, να πάει στο εξωτερικό. Μιλάω περισσότερο για τις θετικές επιστήμες. Δεν ξέρω για λογοτεχνία και τέχνες. Μιλάω γι’ αυτά που ξέρω.
Δεν νομίζω (σ.σ. ότι οι γονείς θα πρέπει να ανησυχούν για τα παιδιά τους που σπουδάζουν στα ελληνικά πανεπιστήμια για το πρώτο πτυχίο ότι πάνε χαμένα). Βέβαια με την έννοια ότι θα υπάρχει μια ομαλότητα, εγώ λέω για την ποιότητα σπουδών. Για την ποιότητα σπουδών δεν μπορούμε να πούμε ότι είμαστε άσχημα, καθόλου. Αυτό να το ξεκαθαρίσω. Τώρα, από εκεί και πέρα βέβαια το όλο, το περιβάλλον ας πούμε τώρα, ότι σου δημιουργεί ένα πρόβλημα, είναι άλλο θέμα.»
Για τις σπουδές του
«Αποφοίτησα από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και μετά πήγα στο Σάσεξ της Αγγλίας για διδακτορικό. Ήταν δύσκολο και ήθελε τόλμη. Δεν με κρατούσε τίποτα, είχαμε και την πίεση από τη χούντα, άλλοι τα χουν ξεχάσει. Πειράχτηκα. Όχι κομματικά. Πειράχτηκε η αξιοπρέπειά μου κατά κάποιο τρόπο και δεν το πίστευα τότε. Έλεγα, καλά 1967 στην Ευρώπη και έχουμε αυτό το πράγμα; Και σιγά σιγά μου δημιουργήθηκε να φύγω και γι’ αυτό, αλλά και κάτι δεν μου άρεσε γενικότερα.
Αν ξαναξεκινούσα τη ζωή μου, πάλι Φυσική θα διάλεγα. Είναι εξελίξιμη και τη θεωρώ κορωνίδα. Ο Ράδερφ έλεγε ότι η επιστήμη είναι φυσική ή μαζεύεις γραμματόσημα. Έχουμε καλούς φυσικούς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. (Αν ο Στίβεν Χοκινγκ γεννιόταν στην Ελλάδα) δύσκολη ερώτηση, μπορεί και να σταδιοδρομούσε, αλλά λόγω των ειδικών συνθηκών του δεν ξέρω πως θα γινόταν. Εκτός αν έφευγε κι αυτός και πήγαινε στην Αγγλία!»
Για το λόγο που δεν έγινε καθηγητής σε ελληνικό πανεπιστήμιο
«Με έκοψαν άλλοι καθηγητές. Ήταν μετάκληση που σημαίνει ότι δεν κάνεις αίτηση, με ρώτησαν αν με ενδιαφέρει και μετά δεν υπόγραψαν. Έχω την εντύπωση ότι δεν με χώνευαν, ας μην το συζητάμε, οι λόγοι που δεν με χώνευαν θα ήταν δικοί τους φαντάζομαι.»
Για τους λόγους που «κόπηκε» από εκπρόσωπος της Ελλάδας στο CERN
«Το CERN είναι το κέντρο πυρηνικών ερευνών Ευρώπης. Είναι στη Γενεύη, εκεί όπου είναι ο μεγάλος επιταχυντής που θα αρχίσει οσονούπω και κάθε χώρα έχει αντιπρόσωπο. Έγινε με την αλλαγή κυβέρνησης το 2009. Ήταν συγκεκριμένο πρόσωπο νομίζω και με επανέφερε η επόμενη κυβέρνηση και δεν ξέρω τώρα τι θα γίνει. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι το θεωρώ πολύ μικρότερο σαν γεγονός σε σχέση με το Πανεπιστήμιο.»
Για την ιστορία του σύμπαντος
«Δέκα σύμπαντα στην 500στή! Ένα δεκάρι και μετά 500… Να πάρουμε όλη τη σκόνη και την άμμο από καθένα από αυτά και τα βάλουμε όλα μαζί, δεν ξέρω πού θα φτάσουμε! Αυτό στο οποίο έχουμε καταλήξει σήμερα είναι ότι έχουμε πληροφορίες ότι παίρνουμε φως που είναι αρχαίο, από τηλεσκόπια. Και φως το λέω με τη γενική έννοια, διότι είναι φωτόνια. Το φως είναι γενικές συχνότητες. Είναι αρχέγονο και με τις ιδιότητες που έχει και πόσο έχει μια καμπύλη π.χ. που αποκλίνει μαθαίνουμε τις συνθήκες απ’ όπου προήλθε. Κάνουμε μια θεωρία που τραβά από τώρα μέχρι πίσω, τότε, στηριγμένη σε πραγματικά δεδομένα. Σου φαντάζει εκεί τότε ότι υπάρχουν και άλλου είδους λύσεις, σύμπαντα. Ότι είναι μια λύση της εξίσωσης, αλλά υπάρχουν και άλλες και μπορείς να ρυθμίσεις πόσες είναι, όχι ότι είναι 10 εις την 500 όλα, αλλά καθένα από αυτά θα μπορούσε να εμφανιστεί άπειρες φορές. Υπάρχει αυτό που λέμε το «κβαντικό κενό» που υπάρχει πάντα εκεί πέρα, διότι υπάρχει το ηλεκτρόνιο, αλλιώς αν δεν υπάρχει αυτό θα έχει δημιουργηθεί η αρχή της αβεβαιότητας. Και μέσα από αυτό, μπορεί να δει κανείς ότι γίνεται μια διακύμανση και το ίδιο γίνεται με το βαρυτικό πεδίο… Είναι πολύ σημαντικό. Το σύμπαν που έχουμε τώρα, η εικόνα που έχουμε οι περισσότεροι τώρα για το σύμπαν, είναι πολύ ουσιαστική για να απαντήσει και σε ερωτήματα φιλοσοφικού περιεχομένου.»
Για το αν μπορεί να δημιουργηθεί ένα τεχνητό σύμπαν
«Αν είχες τις κατάλληλες συνθήκες και μεγάλες θερμοκρασίες κτλ. κατ’ αρχήν θα μπορούσες. Αλλά, τι συμβαίνει; Αν πας πίσω στο σύμπαν, γίνεται όλο και μικρότερο και πιο ζεστό. Έχει πάρα πολύ μεγάλες ενέργειες, δισεκατομμύρια βαθμούς Κελσίου. Αυτό που συμβαίνει είναι το εξής: όταν πηγαίνουμε στο CERN, δεν μας πηγαίνει στην αρχή, αλλά στο 10 εις τη -15 του δευτερολέπτου π.χ., όχι στο μηδέν. Δημιουργεί μια περιοχή όπου τα σωματίδια αλληλεπιδρούν σαν να ήταν στο 10 εις τη -15 του δευτερολέπτου. Είναι εξωφρενικό αυτό, τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος.
Όταν λέμε ότι η ηλικία του σύμπαντος είναι 13,8 δις χρόνια, εννοούμε αυτού του σύμπαντος. Άλλα έχουν διαφορετικό χρόνο, υπάρχει ένα big bang σε κάθε σύμπαν. Αυτό που είναι προαιώνιο είναι σαν μία δεξαμενή, αυτό που λέμε «κβαντικό κενό». Δεν υπάρχει κενό, αλλιώς δεν θα υπήρχε κβαντικό κενό. Δημιουργείται σιγά-σιγά, πώς είναι π.χ. το νερό με τις φυσαλίδες που βγαίνουν και μερικές γυρνάνε ξανά μέσα και άλλες όχι; Είναι σαν κάθε μία από τις φυσαλίδες να ακολουθεί το δικό της τρόπο ανάπτυξης. Κάθε τέτοιο είναι και τα σύμπαντα που γίνονται. Μπορεί ένα να γίνεται κάπου αλλού από το δικό μας αυτή τη στιγμή που μιλάμε. Όχι στην Κορέα, κάπου έξω από το δικό μας σύμπαν και ο χρόνος του θα αρχίσει να μετράει από τώρα. Δεν είναι αναγκαστικό ότι θα πεθάνει (το δικό μας σύμπαν), αλλά ξέρουμε με τα γεγονότα που έχουμε τώρα ότι θα αναπτύσσεται πάντα και θα εξαφανιστούν κάποιες από τις δομές του. Π.χ. ο ήλιος είναι 3,6 δις χρόνια και έχει «αποθήκη» ακόμα 4,6 δις χρόνια. Ο ήλιος θα ελαττώνεται, οι δυνάμεις θα αλλάξουν και τελικά η γη θα φύγει από δορυφόρος του ήλιου, άρα θα εξαφανιστούμε έτσι.»
Για την κλιματική αλλαγή και την απειλή ως προς την ύπαρξη του σύμπαντος
«Είναι αλήθεια, αλλά αν μερικοί επιστήμονες το έχουν τραβήξει κάποιες φορές και κατά τη γνώμη μου λανθασμένα, είναι άλλο. Αλλά οι άνθρωποι βγάζουμε τα μάτια μας με τους παγετώνες κτλ., δεν είμαι όμως ειδικός γι’ αυτό. Όταν ξεκίνησε αυτή η ιστορία, γύρω στο ΄70, ήταν ο κόσμος τόσο άσχετος σ’ αυτά τα θέματα, που νομίζω ότι το έκαναν και σε υπερβολή για να τραβήξουν την προσοχή του. Δεν λέω ότι το έκαναν επίτηδες… Η φυσική του μικρόκοσμου είναι κβαντική. Ό,τι φοράτε πάνω σας π.χ. είναι κβαντική φυσική. Η αρχή της αβεβαιότητας είναι που σας λένε π.χ. ότι ξέρετε πως κάθεστε εκεί τώρα και η ταχύτητά σας είναι μηδέν κτλ. Αν δείτε με ακρίβεια πίσω από το άτομο, θα δείτε ότι κινείστε και η κίνηση αυτή υπάρχει λόγω της αρχής της αβεβαιότητας και δεν μπορείτε να προσδιορίσετε την ταχύτητά σας και τη θέση σας ακριβώς. Αυτό γίνεται επίσης όταν λέμε ότι υπάρχει π.χ. ή όχι ένα ηλεκτρόνιο. Τη στιγμή που υπάρχει η μεταβολή της ύπαρξής του με το χρόνο πρέπει να είναι μεγαλύτερη ή ίση με κάτι, αλλιώς δεν υπάρχει.»
Για το CERN και αν πρέπει να αναμένουμε και νέες ανακαλύψεις
«Πάρα πολύ. Στο CERN περιμένουμε το μποζόνιο Higgs και αν δεν το έβρισκαν, θα είχαμε τελειώσει. Θα πηγαίναμε για ψάρεμα, δύο γενιές θα είχαν εξαφανιστεί. Είναι θεμέλιος λίθος στη θεωρία που κατασκευάζουμε τα τελευταία 50 χρόνια. Η Φυσική είναι πειραματική επιστήμη. Όποιες θεωρίες λέμε, δεν είναι φιλοσοφία. Είναι επιστήμη. Πρέπει αυτά που λέμε να τα βλέπουμε πειραματικά. Αυτό που βλέπουμε τώρα, το είχε πει ο Higgs πριν από 50 χρόνια. Μας πήρε πολύ χρόνο και μας παίδεψε πολύ. Το επόμενο βήμα είναι ότι κλείνει ένα βιβλίο, αλλά εκεί που το βρήκαν, σε συγκεκριμένες στιγμές της μάζας, θέλουμε μια καινούργια μορφή ύλης που την περιμένουμε με μεγαλύτερη αγωνία, δεν θέλαμε να σκεφτούμε ότι δεν υπάρχει, διότι αλλιώς θα παθαίναμε τρέλα. Ο νέος επιταχυντής πρέπει να αρχίσει να παράγει τη νέα μορφή ύλης που λέγεται υπερσημαντική ύλη και νομίζουμε ότι σε ένα από αυτά τα σημεία υπάρχει και αυτό που λέμε σκοτεινή ύλη. Έχουμε τους γαλαξίες που είναι μόνο το 4% του σύμπαντος και τη σκοτεινή ύλη και μετά αυτό που λέμε σκοτεινή ενέργεια. Είναι 23% και 73%. Δεν είμαστε καν φτιαγμένοι από το κύριο συστατικό του σύμπαντος! Και έχουμε επιβεβαιώσει πειραματικά μόνο το 4%, αλλά ξέρουμε και μας το έχουν πει και το βλέπουν, επειδή έχει μάζα και βαρυτική δύναμη, πως υπάρχουν περιοχές που δεν έχουν φως, αλλά έχουν αλληλεπιδράσεις.
Με κάνει αυτό να ζω την καθημερινότητά μου, αλλά αισθάνομαι και μια περηφάνεια ότι τέτοιες μονάδες που είμαστε, με συγκεκριμένο χρόνο ζωής και πεπερασμένο μυαλό, αλλά είναι η πρώτη φορά στην ανθρωπότητα που έχουμε φτάσει στο σημείο να έχουμε τέτοια εικόνα του σύμπαντος, πειραματικά τι συμβαίνει δις χρόνια μετά, νομίζω ότι είναι μεγαλοσύνη του ανθρώπου. Μπορεί το μυαλό μας να είναι πεπερασμένο, αλλά η σκέψη, η φαντασία και η έμπνευση είναι άπειρες. Στηριζόμαστε στα προηγούμενα και είναι καλό πράγμα η μνήμη και η μάθηση, αλλά στο μυαλό και τη φαντασία δεν υπάρχει όριο. Αυτό το μυαλουδάκι δημιουργεί άπειρη φαντασία και ενθουσιασμό…»
tovima
Αν σας άρεσε το θέμα κάντε ένα "Like" και κοινοποιήστε το στους Φίλους σας...!
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Συνέντευξη Δ. Νανόπουλου
Για το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας και τα ελληνικά Πανεπιστήμια
«Είναι αλήθεια ότι είχαμε ακούσει ότι θα γίνουν αυτά τα πράγματα, από την αρχή, όταν βγήκε η καινούρια κυβέρνηση, τώρα πρέπει να τα διαβάσουμε και σε λεπτομέρεια, αλλά από αυτά που άκουσα κι εγώ από τον Τύπο και από τις δηλώσεις αυτές, μου φαίνεται σαν να πηγαίνουμε λίγο πίσω. Τα προβλήματα της παιδείας μας, νομίζω, δεν είναι ούτε οι αιώνιοι φοιτητές που δεν ξέρω αυτό το θέμα καλά, αλλά έχω καταλάβει ότι είναι άνθρωποι που μένουν πάρα πολλά χρόνια. Φαντάζομαι ότι μερικές περιπτώσεις είναι δικαιολογημένες, οι άνθρωποι δουλεύουν. Αλλά από ένα σημείο και μετά παύεις να έχεις σχέση με το αντικείμενο.
Η κατάργηση του διοικητικού συμβουλίου είναι λίγο σοβαρό. Γιατί αυτοί οι νόμοι είχαν ξεκινήσει και από την κυβέρνηση Καραμανλή που έφτασε να γίνει ο νόμος Διαμαντοπούλου. Αυτό είχε μαζέψει αρκετά καλά στοιχεία και ψηφίστηκε με 255 ψήφους. Υπήρχε πολύ μεγάλη πλειοψηφία γι’ αυτό το νομοσχέδιο και για τα διάφορα άλλα, ας πούμε το ζήτημα του ασύλου. Βεβαίως να υπάρχει άσυλο, αλλά όχι με το άσυλο αυτό την ασυλία, αυτό το πράγμα θέλει μεγάλη προσοχή. Την αξιολόγηση τη θεωρώ εξίσου σημαντικό θέμα. Βέβαια γίνεται αξιολόγηση στο εξωτερικό κάθε χρόνο.
Αυτό που συνηθίζω να λέω είναι ότι στο ελληνικό πανεπιστήμιο έχουμε πολύ καλές προπτυχιακές σπουδές. Για πρώτο πτυχίο είναι πολύ καλή η Ελλάδα. Τώρα για το δεύτερο πτυχίο, για το μεταπτυχιακό που λέμε, θα έλεγα, εν γένει δεν μπορούμε να είμαστε αποκλειστικοί, να πάει στο εξωτερικό. Μιλάω περισσότερο για τις θετικές επιστήμες. Δεν ξέρω για λογοτεχνία και τέχνες. Μιλάω γι’ αυτά που ξέρω.
Δεν νομίζω (σ.σ. ότι οι γονείς θα πρέπει να ανησυχούν για τα παιδιά τους που σπουδάζουν στα ελληνικά πανεπιστήμια για το πρώτο πτυχίο ότι πάνε χαμένα). Βέβαια με την έννοια ότι θα υπάρχει μια ομαλότητα, εγώ λέω για την ποιότητα σπουδών. Για την ποιότητα σπουδών δεν μπορούμε να πούμε ότι είμαστε άσχημα, καθόλου. Αυτό να το ξεκαθαρίσω. Τώρα, από εκεί και πέρα βέβαια το όλο, το περιβάλλον ας πούμε τώρα, ότι σου δημιουργεί ένα πρόβλημα, είναι άλλο θέμα.»
Για τις σπουδές του
«Αποφοίτησα από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και μετά πήγα στο Σάσεξ της Αγγλίας για διδακτορικό. Ήταν δύσκολο και ήθελε τόλμη. Δεν με κρατούσε τίποτα, είχαμε και την πίεση από τη χούντα, άλλοι τα χουν ξεχάσει. Πειράχτηκα. Όχι κομματικά. Πειράχτηκε η αξιοπρέπειά μου κατά κάποιο τρόπο και δεν το πίστευα τότε. Έλεγα, καλά 1967 στην Ευρώπη και έχουμε αυτό το πράγμα; Και σιγά σιγά μου δημιουργήθηκε να φύγω και γι’ αυτό, αλλά και κάτι δεν μου άρεσε γενικότερα.
Αν ξαναξεκινούσα τη ζωή μου, πάλι Φυσική θα διάλεγα. Είναι εξελίξιμη και τη θεωρώ κορωνίδα. Ο Ράδερφ έλεγε ότι η επιστήμη είναι φυσική ή μαζεύεις γραμματόσημα. Έχουμε καλούς φυσικούς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. (Αν ο Στίβεν Χοκινγκ γεννιόταν στην Ελλάδα) δύσκολη ερώτηση, μπορεί και να σταδιοδρομούσε, αλλά λόγω των ειδικών συνθηκών του δεν ξέρω πως θα γινόταν. Εκτός αν έφευγε κι αυτός και πήγαινε στην Αγγλία!»
Για το λόγο που δεν έγινε καθηγητής σε ελληνικό πανεπιστήμιο
«Με έκοψαν άλλοι καθηγητές. Ήταν μετάκληση που σημαίνει ότι δεν κάνεις αίτηση, με ρώτησαν αν με ενδιαφέρει και μετά δεν υπόγραψαν. Έχω την εντύπωση ότι δεν με χώνευαν, ας μην το συζητάμε, οι λόγοι που δεν με χώνευαν θα ήταν δικοί τους φαντάζομαι.»
Για τους λόγους που «κόπηκε» από εκπρόσωπος της Ελλάδας στο CERN
«Το CERN είναι το κέντρο πυρηνικών ερευνών Ευρώπης. Είναι στη Γενεύη, εκεί όπου είναι ο μεγάλος επιταχυντής που θα αρχίσει οσονούπω και κάθε χώρα έχει αντιπρόσωπο. Έγινε με την αλλαγή κυβέρνησης το 2009. Ήταν συγκεκριμένο πρόσωπο νομίζω και με επανέφερε η επόμενη κυβέρνηση και δεν ξέρω τώρα τι θα γίνει. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι το θεωρώ πολύ μικρότερο σαν γεγονός σε σχέση με το Πανεπιστήμιο.»
Για την ιστορία του σύμπαντος
«Δέκα σύμπαντα στην 500στή! Ένα δεκάρι και μετά 500… Να πάρουμε όλη τη σκόνη και την άμμο από καθένα από αυτά και τα βάλουμε όλα μαζί, δεν ξέρω πού θα φτάσουμε! Αυτό στο οποίο έχουμε καταλήξει σήμερα είναι ότι έχουμε πληροφορίες ότι παίρνουμε φως που είναι αρχαίο, από τηλεσκόπια. Και φως το λέω με τη γενική έννοια, διότι είναι φωτόνια. Το φως είναι γενικές συχνότητες. Είναι αρχέγονο και με τις ιδιότητες που έχει και πόσο έχει μια καμπύλη π.χ. που αποκλίνει μαθαίνουμε τις συνθήκες απ’ όπου προήλθε. Κάνουμε μια θεωρία που τραβά από τώρα μέχρι πίσω, τότε, στηριγμένη σε πραγματικά δεδομένα. Σου φαντάζει εκεί τότε ότι υπάρχουν και άλλου είδους λύσεις, σύμπαντα. Ότι είναι μια λύση της εξίσωσης, αλλά υπάρχουν και άλλες και μπορείς να ρυθμίσεις πόσες είναι, όχι ότι είναι 10 εις την 500 όλα, αλλά καθένα από αυτά θα μπορούσε να εμφανιστεί άπειρες φορές. Υπάρχει αυτό που λέμε το «κβαντικό κενό» που υπάρχει πάντα εκεί πέρα, διότι υπάρχει το ηλεκτρόνιο, αλλιώς αν δεν υπάρχει αυτό θα έχει δημιουργηθεί η αρχή της αβεβαιότητας. Και μέσα από αυτό, μπορεί να δει κανείς ότι γίνεται μια διακύμανση και το ίδιο γίνεται με το βαρυτικό πεδίο… Είναι πολύ σημαντικό. Το σύμπαν που έχουμε τώρα, η εικόνα που έχουμε οι περισσότεροι τώρα για το σύμπαν, είναι πολύ ουσιαστική για να απαντήσει και σε ερωτήματα φιλοσοφικού περιεχομένου.»
Για το αν μπορεί να δημιουργηθεί ένα τεχνητό σύμπαν
«Αν είχες τις κατάλληλες συνθήκες και μεγάλες θερμοκρασίες κτλ. κατ’ αρχήν θα μπορούσες. Αλλά, τι συμβαίνει; Αν πας πίσω στο σύμπαν, γίνεται όλο και μικρότερο και πιο ζεστό. Έχει πάρα πολύ μεγάλες ενέργειες, δισεκατομμύρια βαθμούς Κελσίου. Αυτό που συμβαίνει είναι το εξής: όταν πηγαίνουμε στο CERN, δεν μας πηγαίνει στην αρχή, αλλά στο 10 εις τη -15 του δευτερολέπτου π.χ., όχι στο μηδέν. Δημιουργεί μια περιοχή όπου τα σωματίδια αλληλεπιδρούν σαν να ήταν στο 10 εις τη -15 του δευτερολέπτου. Είναι εξωφρενικό αυτό, τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος.
Όταν λέμε ότι η ηλικία του σύμπαντος είναι 13,8 δις χρόνια, εννοούμε αυτού του σύμπαντος. Άλλα έχουν διαφορετικό χρόνο, υπάρχει ένα big bang σε κάθε σύμπαν. Αυτό που είναι προαιώνιο είναι σαν μία δεξαμενή, αυτό που λέμε «κβαντικό κενό». Δεν υπάρχει κενό, αλλιώς δεν θα υπήρχε κβαντικό κενό. Δημιουργείται σιγά-σιγά, πώς είναι π.χ. το νερό με τις φυσαλίδες που βγαίνουν και μερικές γυρνάνε ξανά μέσα και άλλες όχι; Είναι σαν κάθε μία από τις φυσαλίδες να ακολουθεί το δικό της τρόπο ανάπτυξης. Κάθε τέτοιο είναι και τα σύμπαντα που γίνονται. Μπορεί ένα να γίνεται κάπου αλλού από το δικό μας αυτή τη στιγμή που μιλάμε. Όχι στην Κορέα, κάπου έξω από το δικό μας σύμπαν και ο χρόνος του θα αρχίσει να μετράει από τώρα. Δεν είναι αναγκαστικό ότι θα πεθάνει (το δικό μας σύμπαν), αλλά ξέρουμε με τα γεγονότα που έχουμε τώρα ότι θα αναπτύσσεται πάντα και θα εξαφανιστούν κάποιες από τις δομές του. Π.χ. ο ήλιος είναι 3,6 δις χρόνια και έχει «αποθήκη» ακόμα 4,6 δις χρόνια. Ο ήλιος θα ελαττώνεται, οι δυνάμεις θα αλλάξουν και τελικά η γη θα φύγει από δορυφόρος του ήλιου, άρα θα εξαφανιστούμε έτσι.»
Για την κλιματική αλλαγή και την απειλή ως προς την ύπαρξη του σύμπαντος
«Είναι αλήθεια, αλλά αν μερικοί επιστήμονες το έχουν τραβήξει κάποιες φορές και κατά τη γνώμη μου λανθασμένα, είναι άλλο. Αλλά οι άνθρωποι βγάζουμε τα μάτια μας με τους παγετώνες κτλ., δεν είμαι όμως ειδικός γι’ αυτό. Όταν ξεκίνησε αυτή η ιστορία, γύρω στο ΄70, ήταν ο κόσμος τόσο άσχετος σ’ αυτά τα θέματα, που νομίζω ότι το έκαναν και σε υπερβολή για να τραβήξουν την προσοχή του. Δεν λέω ότι το έκαναν επίτηδες… Η φυσική του μικρόκοσμου είναι κβαντική. Ό,τι φοράτε πάνω σας π.χ. είναι κβαντική φυσική. Η αρχή της αβεβαιότητας είναι που σας λένε π.χ. ότι ξέρετε πως κάθεστε εκεί τώρα και η ταχύτητά σας είναι μηδέν κτλ. Αν δείτε με ακρίβεια πίσω από το άτομο, θα δείτε ότι κινείστε και η κίνηση αυτή υπάρχει λόγω της αρχής της αβεβαιότητας και δεν μπορείτε να προσδιορίσετε την ταχύτητά σας και τη θέση σας ακριβώς. Αυτό γίνεται επίσης όταν λέμε ότι υπάρχει π.χ. ή όχι ένα ηλεκτρόνιο. Τη στιγμή που υπάρχει η μεταβολή της ύπαρξής του με το χρόνο πρέπει να είναι μεγαλύτερη ή ίση με κάτι, αλλιώς δεν υπάρχει.»
Για το CERN και αν πρέπει να αναμένουμε και νέες ανακαλύψεις
«Πάρα πολύ. Στο CERN περιμένουμε το μποζόνιο Higgs και αν δεν το έβρισκαν, θα είχαμε τελειώσει. Θα πηγαίναμε για ψάρεμα, δύο γενιές θα είχαν εξαφανιστεί. Είναι θεμέλιος λίθος στη θεωρία που κατασκευάζουμε τα τελευταία 50 χρόνια. Η Φυσική είναι πειραματική επιστήμη. Όποιες θεωρίες λέμε, δεν είναι φιλοσοφία. Είναι επιστήμη. Πρέπει αυτά που λέμε να τα βλέπουμε πειραματικά. Αυτό που βλέπουμε τώρα, το είχε πει ο Higgs πριν από 50 χρόνια. Μας πήρε πολύ χρόνο και μας παίδεψε πολύ. Το επόμενο βήμα είναι ότι κλείνει ένα βιβλίο, αλλά εκεί που το βρήκαν, σε συγκεκριμένες στιγμές της μάζας, θέλουμε μια καινούργια μορφή ύλης που την περιμένουμε με μεγαλύτερη αγωνία, δεν θέλαμε να σκεφτούμε ότι δεν υπάρχει, διότι αλλιώς θα παθαίναμε τρέλα. Ο νέος επιταχυντής πρέπει να αρχίσει να παράγει τη νέα μορφή ύλης που λέγεται υπερσημαντική ύλη και νομίζουμε ότι σε ένα από αυτά τα σημεία υπάρχει και αυτό που λέμε σκοτεινή ύλη. Έχουμε τους γαλαξίες που είναι μόνο το 4% του σύμπαντος και τη σκοτεινή ύλη και μετά αυτό που λέμε σκοτεινή ενέργεια. Είναι 23% και 73%. Δεν είμαστε καν φτιαγμένοι από το κύριο συστατικό του σύμπαντος! Και έχουμε επιβεβαιώσει πειραματικά μόνο το 4%, αλλά ξέρουμε και μας το έχουν πει και το βλέπουν, επειδή έχει μάζα και βαρυτική δύναμη, πως υπάρχουν περιοχές που δεν έχουν φως, αλλά έχουν αλληλεπιδράσεις.
Με κάνει αυτό να ζω την καθημερινότητά μου, αλλά αισθάνομαι και μια περηφάνεια ότι τέτοιες μονάδες που είμαστε, με συγκεκριμένο χρόνο ζωής και πεπερασμένο μυαλό, αλλά είναι η πρώτη φορά στην ανθρωπότητα που έχουμε φτάσει στο σημείο να έχουμε τέτοια εικόνα του σύμπαντος, πειραματικά τι συμβαίνει δις χρόνια μετά, νομίζω ότι είναι μεγαλοσύνη του ανθρώπου. Μπορεί το μυαλό μας να είναι πεπερασμένο, αλλά η σκέψη, η φαντασία και η έμπνευση είναι άπειρες. Στηριζόμαστε στα προηγούμενα και είναι καλό πράγμα η μνήμη και η μάθηση, αλλά στο μυαλό και τη φαντασία δεν υπάρχει όριο. Αυτό το μυαλουδάκι δημιουργεί άπειρη φαντασία και ενθουσιασμό…»
tovima
Αν σας άρεσε το θέμα κάντε ένα "Like" και κοινοποιήστε το στους Φίλους σας...!
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Πρώτη 100άρα μετά από 11 χρόνια για τον Παναθηναϊκό στην Ευρωλίγκα
Πρώτη 100άρα μετά από 11 χρόνια για τον Παναθηναϊκό στην Ευρωλίγκα | pestomou.info
Ετσι ήταν ο Λευκός Πύργος πριν από 104 χρόνια και η Τούμπα πριν από τον… ΠΑΟΚ [εικόνες]
Ετσι ήταν ο Λευκός Πύργος πριν από 104 χρόνια και η Τούμπα πριν από τον… ΠΑΟΚ [εικόνες] | pestomou.info
Έως δυο χρόνια η αναμονή για την απονομή σύνταξης στην Αττική
Newsbeast.gr | ΚΟΣΜΟΣ : Τρεις στους τέσσερις στις ΗΠΑ δεν ξέρουν το όνομα του Ιάπωνα πρωθυπουργού
Έξι χρόνια φυλακή σε 21χρονο για επεισόδια στο Ναύπλιο
Newsbeast.gr | ΚΟΙΝΩΝΙΑ : Έξι χρόνια φυλακή σε 21χρονο για επεισόδια στο Ναύπλιο
Εξωγήινοι στα προϊστορικά χρόνια
Π. Ήφαιστος,
Οι λόγοι και οι σκοποί της πρόσφατης δήλωσης της Άγκυρας με την οποία στρέφεται κατά του Έλληνα Υπουργού Άμυνας, επειδή επισκέπτεται σημεία του ελληνικού κρατικού κυριαρχικού χώρου, είναι ολοφάνεροι. Όπως είναι επίσης και ολοφάνερος ο εκνευρισμός, διαφορετικά δεν θα προέβαινε σε τέτοια πρωτοφανή τοποθέτηση που σωστά εισέπραξε μια αποτρεπτική απάντηση εκ μέρους του Υπουργείου Εξωτερικών.
Εν πολλοίς και εξ αντικειμένου η Άγκυρα ενθαρρύνθηκε από συνειδητούς ή ανεπίγνωστους εγχώριους Μηδίζοντες, οι οποίοι προηγήθηκαν της Άγκυρας δηλώνοντας δημόσια ότι ο Έλληνας Υπουργός Άμυνας προκαλεί τους Τούρκους με το να ρίξει, πχ, στεφάνι στο σημείο όπου σκοτώθηκαν οι στρατιώτες μας στα Ίμια το 1996.
Ακόμη, ενώ είχαμε μια νέα κυβέρνηση τα περισσότερα μέλη της οποίας δεν άσκησαν εξουσία στο παρελθόν, τα κόμματα της αντιπολίτευσης με κυβερνητική πείρα δεκαετιών δεν πρόσεξα μέχρι στιγμής να έχουν τοποθετηθεί επίσημα και ξεκάθαρα υπέρ των ελληνικών συμφερόντων, που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο ενισχύοντας έτσι την νέα ελληνική κυβέρνηση στην αναμέτρηση της Ελλάδας με την απειλητική Τουρκία. Δεν πρόσεξα εν μέσω κρίσεως γύρω από την τουρκική ΝΟΤΑΜ να υπάρχει κάποια διευκρίνιση πως οι συγκεκριμένες τουρκικές θέσεις και ενέργειες παραβιάζουν τη διεθνή νομιμότητα, η οποία εξυπακούεται πως για όλους τους Έλληνες απαιτείται να είναι αδιαπραγμάτευτη. Μια τέτοια άμεση και ρητή και ξεκάθαρη θέση δεν είναι υπόθεση πολιτικού καθωσπρεπισμού αλλά πολιτειακή υποχρέωση όλων των Ελλήνων πολύ περισσότερο όσων κατέχουν θέση ευθύνης. Όποιος δεν το πράττει άμεσα, ρητά και ξεκάθαρα διαπράττει βαρύτατο πολιτικό σφάλμα. Φαίνεται πως για κάποιους στο επίπεδο του πολιτικού προσωπικού δεν είναι αυτονόητο ότι –είτε βρίσκονται στην αντιπολίτευση είτε στην κυβέρνηση– η υπεράσπιση της Ελληνικής κρατικής κυριαρχίας αποτελεί πολιτειακό καθήκον. Δεν σκέφτηκαν δε ότι για δημόσιες δηλώσεις και παρεμβάσεις με τις οποίες συνειδητά ή ανεπίγνωστα συνηγορούν με όσους στρέφονται κατά της ελληνικής επικράτειας ισχύει το scripta manent. Αυτοκαταδικάζονται πολιτικά, πνευματικά και για πάντα.
Η οικονομική κρίση που διανύουμε αλλά και η ένταση στις σχέσεις με τους συμμάχους μας είναι ένας ακόμη λόγος που έκανε την Άγκυρα να πιστέψει ότι μπορεί να αυξήσει τα ερείσματά της, να προσπαθήσει να εμπεδώσει τη θέση της για γκρίζες ζώνες, να μπλοφάρει με στρατιωτικούς εξαναγκασμούς με απειλές χαμηλής έντασης και να στοχεύει, εάν της το επιτρέψουμε, να δημιουργήσει «νέα Ίμια» σε άλλες περιοχές της ελληνικής επικράτειας. Για τον υποφαινόμενο αυτά ήταν λογικά αναμενόμενα και τις τελευταίες εβδομάδες έγκαιρα προειδοποιούσαμε.
Να υπενθυμίσουμε ότι η Ελληνική Αποτρεπτική Στρατηγική είναι όπως το λέει ο όρος, «αποτρεπτική» και κανείς δεν δικαιούται να το λησμονεί. Υπερασπίζεται τη διεθνή νομιμότητα που αφορά την κρατική μας κυριαρχία. Επί δεκαετίες επιπλέον συμπεριφερόμαστε φιλειρηνικά με την κυριολεξία του όρου και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η ετοιμότητά μας για ειρηνική επίλυση είναι, εξ αντικειμένου, μνημειώδης. Γι’ αυτό, όποιος Μηδίζει θεωρώντας την επίσκεψη ενός πολιτικού προσώπου εντός της ελληνικής επικράτειας ως πρόκληση κατά της Τουρκίας στρέφεται ευθέως κατά της ελληνικής εθνικής στρατηγικής, η αποτελεσματικότητας της οποίας είναι ευθέως ανάλογη της διαφύλαξης της διεθνούς νομιμότητας. Όποιος έτσι Μηδίζει ενθαρρύνοντας τα αναθεωρητικά κράτη, εμμέσως πλην σαφώς δέχεται την συρρίκνωση της κρατικής κυριαρχίας κάτι το οποίο αποτελεί «εσχάτη προδοσία» (όπως την ορίσαμε με άλλη πρόσφατη παρέμβαση: «Εσχάτη προδοσία» και σχέδιο Ανάν http://wp.me/p3OlPy-kL). Όποιος έτσι Μηδίζει, είναι κάτι περισσότερο από κατευναστής των απειλών κατά της κρατικής μας κυριαρχίας. Συνειδητά ή ανεπίγνωστα ροκανίζει τα θεμέλια της πατρίδας και συνειδητά ή ανεπίγνωστα υπονομεύει τα ζωτικά μας συμφέροντα στο Αιγαίο, στη Θράκη και στην Κύπρο. Για τα συμφέροντα αυτά ασκούμε αποτρεπτική στρατηγική υπερασπιζόμενοι τη διεθνή νομιμότητα. Τελεία και παύλα.
Να το κάνουμε τελείως ρητό για να μην υπάρχει αμφιβολία για την ανευθυνότητα αυτών που εμμέσως πλην σαφώς συνηγορώντας με την εχθρική απειλή ροκανίζουν την αποτρεπτική μας στρατηγική: Το κατά πόσο θα διαφυλάξουμε την κρατική μας ακεραιότητα και δεν θα φτάσουμε στο σημείο γενικευμένου πολέμου με την Τουρκία συναρτάται με την αποτελεσματικότητα της αποτρεπτικής μας στρατηγικής που δεν αφορά μόνο τα στρατιωτικά μέσα αλλά και το σύνολο των υπόλοιπων παραγόντων που αναλύθηκαν σε εκτενέστερες δημοσιεύσεις. Γι’ αυτό και δεν χρειάζεται να επεκταθώ εδώ. Σημειώνω μόνο ότι εάν εκραγεί πόλεμος σημαίνει ότι η αποτροπή μας έχει αποτύχει για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Τα αίτια μιας αποτυχίας θα είναι αναγνωρίσιμα και συμπεριλαμβάνουν τα κατευναστικά μηνύματα «δικών μας» συνειδητών ή ανεπίγνωστων Εφιαλτικών(!) θέσεων, εάν και όταν ακόμη και μέλη του πολιτικού προσωπικού εκπέμπουν λανθασμένα και ανορθολογικά μηνύματα κατά της αναθεωρητικής και απειλητικής γειτονικής χώρας.
Ένας γενικευμένος ολοκληρωτικός πόλεμος, τον οποίο η εθνική μας στρατηγική αποτρέπει, είναι, εν τούτοις, η μια όψη του νομίσματος. Υπάρχει και η δυσκολότερη περίπτωση αποτροπής που αφορά τις απειλές χαμηλής έντασης. Αφορά κρίσεις όπως αυτές των Ιμίων όπου το αναθεωρητικό κράτος που απειλεί εξ αντικειμένου –εάν δεν θέλει ένα ολοκληρωτικό πόλεμο ή εάν δεν είναι σίγουρο ότι θα τον κερδίσει– μπλοφάρει σε πολύ μεγάλο βαθμό.
«Μπλόφα», «ισχύς» και «κίνδυνος» στη στρατηγική θεωρία είναι κεντρικές έννοιες. Σε άλλη πρόσφατη παρέμβαση εξηγήσαμε ότι κεντρικές και εξόχως σημαντικές για μια πιο εξεζητημένη εκτίμηση του αντιπάλου και μια πιο εκλεπτυσμένη δική μας αποτροπή είναι ο τρόπος που συναρτώνται οι εκατέρωθεν απειλές, οι ικανότητες των εμπλεκομένων, ο κίνδυνος και ο βαθμός μπλόφας των απειλών. Ο κίνδυνος είναι η διαφορά μεταξύ ικανότητας/ισχύος του επιτιθέμενου και της ισχύος του αμυνόμενου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά και νικηφόρα τις απειλές σε όλο το φάσμα των εχθρικών αξιώσεων. Η μπλόφα είναι ίσως η κρισιμότερη έννοια και συμβολίζει τη σχοινοβασία αμφοτέρων των κρατών πάνω σε τεντωμένο σχοινί. Η αποτροπή δεν προσφέρεται για ανεύθυνες τοποθετήσεις τυχάρπαστων πολιτικάντηδων καθότι ήταν, είναι και θα είναι πάντα ένα επισφαλές και επικίνδυνο πλην αναγκαίο εγχείρημα, όταν μια χώρα απειλείται.
Η «μπλόφα» σε μια αποτρεπτική αναμέτρηση, ακριβώς, προσδιορίζει τη διαφορά μεταξύ απειλητικών διακηρύξεων και ικανότητας εκπλήρωσής τους αμφότερων των εμπλεκομένων. Κεντρικό ζητούμενο μιας διαχείρισης κρίσης σε στιγμές έντασης είναι η διαρκής εκτίμηση της βαθμίδας μπλόφας του αντιπάλου. Ήταν έτοιμοι για κλιμάκωση οι Τούρκοι το 1996 στα Ιμια; Ήταν έτοιμοι για κλιμάκωση και ολοκληρωτικό πόλεμο οι Τούρκοι με την ΝΟΤΑΜ του Μαρτίου 2015; Είμαστε έτοιμοι εμείς να ελέγξουμε την κλιμάκωση εάν αυτοί αρχίσουν μια ένοπλη πρόκληση;
ell_apotr_stratΣτην αποτρεπτική στρατηγική αναζητείται χρυσή τομή που μεγιστοποιεί την αποτρεπτική αξιοπιστία, ελαχιστοποιεί την πιθανότητα άσκησης βίας, εξοικονομεί πόρους και για τον αμυνόμενο διατηρεί το status quo της διεθνούς νομιμότητας. Δύσκολο όπως είπαμε εγχείρημα εξου και η κριτική μας για τις ανεύθυνες στάσεις και δηλώσεις μελών του πολιτικού προσωπικού.
Τώρα, υπάρχει κάτι εξίσου σημαντικό το οποίο σε μονογραφικές παρεμβάσεις μας έχουμε επισημάνει ήδη από το 1991 (Ελληνική Αποτρεπτική Στρατηγική). Ενώ η αποτυχία της αποτροπής και ο ολοκληρωτικός πόλεμος είναι το χείριστο αποτέλεσμα μιας εθνικής στρατηγικής ενός αμυνόμενου κράτους, δεν πρέπει να υποτιμάται ότι συστηματική αποτυχία του αμυνόμενου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις «μικρότερες» απειλές, οι οποίες σωρευμένες και αθροισμένες βλάπτουν τελικά το συμφέρον επιβίωσης και ακυρώνουν τη διεθνή νομιμότητα. Σωρευτικά προκαλούν το ίδιο αποτέλεσμα με το αποτέλεσμα μιας ήττας μετά από πολεμική σύρραξη.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις μιας αμυνόμενης χώρας απαιτείται, ως εκ τούτου, να έχουν αποτρεπτικά σχέδια και για κρίσεις χαμηλής έντασης ή σύμφωνα με τη σχετική ορολογία, να διαθέτουν ενδοπολεμική αποτροπή (“intra-wardeterrence”) ενισχυμένη με αντεπιθετικά σχέδια (“counterforcestrategy”). Ως προς το τελευταίο ο αμυνόμενος (ο επιτιθέμενος τα έχει ούτως ή άλλως) έχει πάντοτε επιθετικά στρατιωτικά σχέδια που σκοπό έχουν όμως να εκπληρώσουν αμυντικούς πολιτικούς σκοπούς, δηλαδή εφαρμογή της διεθνούς νομιμότητας. Ιδιαίτερα σήμερα λόγω τεχνολογίας η μη ανάπτυξη αντεπιθετικών σχεδίων στο πλαίσιο μιας αμυντικής πολιτικής στρατηγικής υπονομεύει καίρια την αποτρεπτική απειλή του αμυνόμενου.
Ο επιτιθέμενος απαιτείται να γνωρίζει πολύ καλά το πολύ μεγάλο κόστος τόσο μιας επίθεσης που θα οδηγήσει σε κλιμάκωση που μπορεί να φτάσει σε γενικευμένη σύρραξη (την τελευταία λογικά κανείς δεν τη θέλει εξου και το ενδεχόμενο μιας τέτοιας κατάληξης είναι υψηλής αποτρεπτικής αξίας). Αυτός ήταν ο λόγος και της δικής μας έντονης κριτικής πριν από πολλά χρόνια, όταν με ερασιτεχνικές δηλώσεις υποδηλώθηκε το ενδεχόμενο «ισοδύναμου αποτελέσματος». Αποτρεπτικές είναι μόνο οι ενδοπολεμικές ικανότητες του αμυνόμενου να επικρατήσει μιας κλιμάκωσης, εάν ο επιτιθέμενος εκτελέσει απειλές χαμηλής έντασης και να επιβάλει πολύ υψηλό κόστος, εάν η διένεξη εξελιχθεί σε γενικευμένη σύρραξη.
Όπως κανείς κατανοεί αμέσως, η αποτρεπτική στρατηγική είναι περπάτημα πάνω σε τεντωμένο σχοινί αποτρεπτικών απειλών ποικίλων εκδοχών, βαθμίδων και εντάσεων και η πολιτική και στρατιωτική τεχνογνωσία ορθολογιστικής και αξιόπιστης οργάνωσης ενός αμυνόμενου κράτους είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Θανατηφόρα είναι τα ερασιτεχνικά και ανορθολογικά μηνύματα εξου και η οξεία κριτική μας για ανεύθυνες στάσεις και δηλώσεις που ροκανίζουν την σταθερότητα. Οι Ένοπλες Δυνάμεις ενός αμυνόμενου κράτους όπως η Ελλάδα απαιτείται με την σωστή συμπαράσταση και καθοδήγηση της πολιτικής ηγεσίας να είναι σε θέση:
α) Να αποτρέψει απειλές και ενέργειες τύπου Ίμια.
β) Πριν εκτελεστούν τέτοιες εχθρικές ενέργειες να υπάρχει επαρκής στρατιωτική ικανότητα και επιτελικά σχέδια «ενδοπολεμικής αποτροπής» που θα αποτρέψουν ακριβώς τον επιτιθέμενο να αρχίσει την άσκηση βίας.
γ) Εάν λόγω λάθους (και δικές μας ανεύθυνες στάσεις ή ολιγωρία που προκαλούν ανορθολογισμό και λάθη σε όλες τις πλευρές) ή δοκιμαστικών πρώτων εχθρικών ενεργειών ο επιτιθέμενος ενεργήσει παραβιάζοντας την Επικράτεια (όπως, π.χ., με την αποβίβαση βατραχανθρώπων στη νήσο Ίμια), ο αμυνόμενος θα πρέπει να έχει πλήθος εναλλακτικών σεναρίων στρατιωτικής και διπλωματικής αναίρεσης και αποκατάστασης της διεθνούς νομιμότητας. Εάν δεν αναιρεθούν οι εχθρικές ενέργειες, η διαφύλαξη της διεθνούς νομιμότητας απαιτεί κλιμάκωση και ετοιμότητα/ικανότητα ελέγχου αυτής της κλιμάκωσης.
δ) Εάν η απειλούσα αναθεωρητική δύναμη δεν υποχωρήσει και συνεχίσει την κλιμάκωση το αμυνόμενο κράτος θα πρέπει να είναι πανέτοιμο να υπερασπιστεί την κρατική κυριαρχία με τον σωστό τρόπο και στον αναγκαίο βαθμό. Μια τέτοια ετοιμότητα αφορά τις Ένοπλες Δυνάμεις, τη διπλωματία, το σύνολο του πολιτικού προσωπικού και την κοινωνία.
nuclearΗ ενδοπολεμική αποτροπή που αφορά πρωτίστως απειλές χαμηλής έντασης λοιπόν είναι καίριας σημασίας. Σημαίνει ότι, εάν το αμυνόμενο κράτος επιτύχει να αποτρέψει την έναρξη προκλήσεων, δεν θα χρειαστεί να υπάρξει άσκηση βίας. Αυτό ακριβώς ήταν το επίτευγμα τον Μάρτιο του 2015 με την τουρκική ΝΟΤΑΜ. Σημαίνει επίσης ότι μια άρτια ενδοπολεμική αποτροπή θα κατορθώσει ελέγχοντας την κλιμάκωση να αποτρέψει την κατάληξη σε ένα γενικευμένο πόλεμο. Όλοι πλέον συνηγορούν ότι στα Ίμια το 1996 αυτό ήταν εφικτό εάν δεν υπήρχε έλλειμμα πολιτικής ηγεσίας.
Τώρα, όσον αφορά τον πολιτικό σκοπό, μια αξιόπιστη αποτροπή απαιτεί και αξιόπιστη αταλάντευτη προσκόλληση όλων στο έσχατο συμφέρον της αδιαπραγμάτευτης ακεραιότητας της κρατικής επικράτειας που μας προσφέρει η διεθνής νομιμότητα. Σκιές για τα Ίμια ή κάποια παρόμοια νήσο ή βραχονησίδα, για παράδειγμα, δεν μπορούν να υπάρχουν εκτός και εάν κανείς δέχεται την κυριαρχική συρρίκνωση.
Δεν θα εισέλθουμε εδώ σε ανάλυση της γιγαντιαίας σημασίας αυτών των πτυχών για τη ζώνη που αρχίζει από την Θράκη, περνάει από το Αιγαίο και φτάνει στην Κύπρο. Προσθέτουμε μόνο ότι πάγια βιώσιμο θεωρείται εκείνο το κράτος που δύναται και κατορθώνει να διασφαλίζει άθικτη την Επικράτεια που του προσφέρει η διεθνής νομιμότητα. Το τι ισχύει στο Αιγαίο, στην Θράκη και στην Κύπρο το προσδιορίζει το διεθνές δίκαιο και η αναθεωρητική Τουρκία το αμφισβητεί. Κανένας Έλληνας δεν δικαιούται να συνηγορεί με τους αναθεωρητικούς και επιθετικούς σκοπούς της. Ας πούμε εδώ ρητά ότι η ελληνική επικράτεια που αποτελεί κοσμοθεωρητικό, ηθικό και νομικό «συμβόλαιο» των προγόνων με τους ζώντες και τους απογόνους είναι έσχατη λογική για όλους τους πολίτες.
Αποτελεί έσχατη λογική που κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα και κείται υπεράνω κυβερνήσεων, υπουργών και ατόμων. Εάν κινδυνέψει η πατρίς όλοι ανεξαιρέτως έχουν ηθική και νομική υποχρέωση να επιδείξουν αυτοθυσία και να συνηγορήσουν υπέρ της αδιαπραγμάτευτης εφαρμογής της διεθνούς νομιμότητας. Οτιδήποτε άλλο είναι παράλογο και ανορθολογικό και αποτελεί παραλογισμό ακόμη και να υπονοηθεί. Η υπεράσπιση της κρατικής κυριαρχίας αποτελεί, όπως ήδη αναφέρθηκε, πολιτειακή υποχρέωση. Να μην ξεχνάμε εξάλλου ότι, επειδή είμαστε φιλειρηνικό και αμυνόμενο κράτος, η στρατηγική μας δεν θέτει ηθικά διλήμματα στους πολίτες ή στο πολιτικό προσωπικό.
Στο σημείο αυτό μια λέξη για την κρίση των Ιμίων του 1996. Έχω προλογίσει το πρώτο βιβλίο του Ναυάρχου Λυμπέρη, ΑΓΕΕΘΑ το 1996 (Εθνική στρατηγική και χειρισμός κρίσεων). Έχω διαβάσει το δεύτερο βιβλίο του Ναυάρχου (Πορεία σε ταραγμένες θάλασσες) και μόλις ολοκληρώνω το τελευταίο του συγκλονιστικό βιβλίο που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 2015 (Οψόμεθα τη αλήθεια καθώς εστί, 1994-1996).
europeanΚαι τα τρία κείμενα, αλλά ιδιαίτερα το τελευταίο λεπτομερώς, εξηγούν γιατί στην Ελλάδα το πρόβλημα είναι πρωτίστως πολιτικό και όχι στρατιωτικό. Κανείς κατανοεί πλήρως ότι, ενώ έχουμε ισχυρές και αποτρεπτικές Ένοπλες Δυνάμεις που μπορούν να υπερασπιστούν την πατρίδα τόσο σε περίπτωση απειλών χαμηλής έντασης όσο και εάν μη γένοιτο ενός μεγάλου πολέμου, πάσχουμε στο επίπεδο της πολιτικής ηγεσίας.
Τα τελευταία γεγονότα, οι θέσεις μελών του πολιτικού προσωπικού πως δήθεν προκαλούμε την Τουρκία με το να θεωρούμε δεδομένα τα σύνορα που προβλέπει η διεθνής νομιμότητα και ο κυκεώνας των διαφόρων απόψεων που ακούστηκαν, επιβεβαιώνουν το γεγονός της ύπαρξης πολιτικού ελλείμματος και πολιτικής αξιοπιστίας. Εύλογα κανείς διερωτάται τι σημαίνει εάν τα μέλη του πολιτικού προσωπικού που είπαν ότι προκαλούμε την Τουρκία στα Ίμια να βρίσκονται επικεφαλής των Υπουργείων Άμυνας και Εξωτερικών. Ούτως ή άλλως, στο παρελθόν βρίσκονταν σε ανάλογες θέσεις πολιτικής ευθύνης.
Η Τουρκία βέβαια ελάχιστα περιθώρια έχει για πολλούς συγκεκριμένους λόγους. Η μπλόφα της εξ αντικειμένου είναι πολύ μεγάλη και η αναξιοπιστία της εξίσου ολοφάνερη. Γι’ αυτό και σπασμωδικές ή φοβικές δικές μας στάσεις και συμπεριφορές είναι επιζήμιες για τα εθνικά συμφέροντα και συντελεστικές αστάθειας καθότι μεταδίδουν λάθος μηνύματα σε μια απειλούσα και επιτιθέμενη χώρα.
Πρώτον, οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις είναι σε θέση να εφαρμόσουν ενδοπολεμική αποτροπή επί ζητημάτων αμφισβήτησης της ελληνικής επικράτειας και εάν αρχίσει μια κρίση να ελέγξουν την κλιμάκωση. Το ξέρουμε, το ξέρουν στη Άγκυρα, το ξέρουν και όλοι οι άλλοι. Καιρός είναι να το μάθουν και κάποια μέλη του πολιτικού προσωπικού. Καλό είναι να το γνωρίζουν και οι πολίτες που φορολογούνται βαριά για να έχουμε αποτρεπτική άμυνα που θα ήταν εγκληματικό να αναιρείται λόγω πολιτικής ανικανότητας.
Επειδή το γνωρίζουν όλοι, οι μπλοφάροντες Τούρκοι επιχειρούν να δημιουργήσουν «μικρά» αλλά σωρευτικά μεγάλα τετελεσμένα. Υπολογίζουν στη δική μας πολιτική υποχωρητικότητα. Αυτή τη φορά (Μάρτιος 2015) δεν μέτρησε, πλην αυτό δεν αποτελεί αιτία για εφησυχασμό. Ολοφάνερα η επίδειξη αποφασιστικότητας οδήγησε στην απόσυρση της ΝΟΤΑΜ, αλλά τίποτα δεν τελείωσε. Αυτό είναι ένα ζωντανό ζήτημα και δυστυχώς όλα δείχνουν πως έτσι θα συνεχίσει να είναι.
Δεύτερον, η πολιτική μας σκέψη απαιτείται να καθοδηγείται από τη βεβαιότητα ότι οι υπερασπιστές της συλλογικής μας ελευθερίας, δηλαδή οι ιερές μας Ένοπλες Δυνάμεις, είναι επαρκώς ισχυρές να εκπληρώσουν την αποστολή τους αποτρέποντας τόσο απειλές χαμηλές έντασης όσο ένα γενικευμένο πόλεμο. «Αποτρέποντας» λέμε, γιατί αυτός είναι ο πρωτεύον σκοπός. Όπως πάντοτε ισχύει σε αυτές τις περιπτώσεις, εάν ο αντίπαλος δοκιμάσει να τις εκτελέσεις, αυτό σημαίνει έλεγχο της κλιμάκωσης και, εάν ο αντίπαλος συνεχίσει προς μια μεγάλη σύρραξη, αυτό σημαίνει σθεναρή άμυνα με όλες μας τις δυνάμεις και επικράτηση.
Αυτή η γραμμή σκέψης σε όλα τα βιώσιμα κράτη σημαίνει σοβαρότητα και υπευθυνότητα και το αντίστροφο. Εάν αποτύχουμε την απόλυτη ευθύνη την φέρουν όχι όσοι σκέπτονται και λειτουργούν αποτρεπτικά, αλλά όσοι στη δική μας πλευρά κατευνάζουν συνηγορώντας έτσι άμεσα ή έμμεσα με την αναθεωρητική και απειλούσα αντίπαλό μας. Της μεταφέρουν λανθασμένα μηνύματα για το εσωτερικό μας μέτωπο, για τους σκοπούς μας, τις δυνατότητές μας και για την αποτρεπτική ικανότητά μας.
Τρίτον και συναφές, θα ήταν τραγικό να φτάσουμε σε γενικευμένο πόλεμο εάν αυτό θα οφείλεται σε δικά μας λανθασμένα ανορθολογικά κατευναστικά μηνύματα ότι δεν είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε την κυριαρχία μας. Ένας από τους λόγους που καταμαρτυρούμενα η Τουρκία μπλοφάρει με απειλές χαμηλής έντασης, είναι επειδή γνωρίζει ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις να εισέλθει σε μεγάλη σύρραξη με ένα ισοδύναμο ή περίπου ισοδύναμο κράτος όπως η Ελλάδα. Αυτό είναι ένα μεγάλο έρεισμα της αποτρεπτικής μας στρατηγικής και από τη σωστή εκμετάλλευσή του θα εξαρτηθεί η αποτροπή μεγάλου πολέμου και η διατήρηση της σταθερότητας ταυτόχρονα και η εφαρμογή της διεθνούς νομιμότητας.
Η Τουρκία, είναι ένα εξαιρετικά τρωτό κράτος. Εκατοντάδες χιλιόμετρα Ανατολικό μέτωπο και μετά το φιάσκο των Νταβουτόγλεων «μηδενικών προβλημάτων» οι πολιτικοδιπλωματικές σχέσεις με τα κράτη όλης της περιοχής είναι στο χαμηλότερο δυνατό σημείο. Εσωτερικά, είναι καθεστωτικά διχασμένη, εκατομμύρια κούρδοι παλεύουν για ανεξαρτησία και οι διαιρέσεις στο εσωτερικό της είναι αμέτρητες. Ένα τέτοιο κράτος μπορεί να εκτελεί διάφορες επιχειρήσεις στα σύνορά της κατά σκόρπιων δυνάμεων, όπως οι κούρδοι ή οι μαχητές του «ισλαμικού κράτους», αλλά όχι να αναμετρηθεί σε γενικευμένη σύρραξη με ένα πανίσχυρο κράτος, όπως η Ελλάδα, εφάμιλλης ισχύος με τη δική της. Το πιθανότερο ενδεχόμενο είναι να καταρρεύσει ως κράτος. Εξ αντικειμένου δεν έχει περιθώρια για μεγάλα ρίσκα.
Σε αυτά ακριβώς, εξ αντικειμένου, συνίσταται η αποτρεπτική μας δύναμη. Σε αυτό συνίσταται η αποτροπή πολέμου ο οποίος επαναλαμβάνουμε δεν είναι επιθυμητός και θα αποτύχουμε, εάν μεταδίδοντας λανθασμένα κατευναστικά μηνύματα στην Τουρκία, οδηγηθούμε σε σύρραξη με οτιδήποτε και αν σημαίνει αυτό.
Ιστορία, θεωρία και πολιτική φιλοσοφία των διεθνών σχέσεων
facebook, ιστοσελίδα
Η οικονομική κρίση δεν αποτελεί αφορμή χαλάρωσης της εθνικής μας στρατηγικής καθότι αυτό αδικεί τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας και τις προσδοκίες των πολιτών των οποίων η φιλοπατρία είναι δεδομένη. Η αποτρεπτική ισχύς των Ενόπλων Δυνάμεων χτίζεται εδώ και δεκαετίες αδιαλείπτως με δέσμευση γιγαντιαίων σπάνιων πόρων. Η ακύρωση αυτής της ισχύος με τη μη εκπλήρωση των αποτρεπτικών αποστολών των Ενόπλων Δυνάμεων σε όλο το φάσμα των προκλήσεων της εξαιρετικά ασταθούς περιφέρειάς μας δεν είναι μόνο αυτοχειριασμός αλλά και μια παντελώς ανορθολογική, άχαρη, άδικη και τραγική στάση.
Για τους ίδιους λόγους η οικονομική κρίση δεν μπορεί να είναι εμπόδιο για μια ευρύτερη θέαση των στρατηγικών επιλογών. Το ζήτημα των 12 μιλίων, για παράδειγμα, είναι ανοικτό εδώ και δύο ακριβώς δεκαετίες. Ανεξαρτήτως οικονομικών προβλημάτων, η αποτρεπτική μας στρατηγική θα πρέπει να επανασχεδιαστεί με σκοπό την άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Πιο συγκεκριμένα, τα χωρικά ύδατα και τα λιγότερο ή περισσότερο συνδεδεμένα με αυτά ζητήματα της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ. Αυτό εμπίπτει στη λογική εφαρμογής της διεθνούς νομιμότητας αλλά και της ανάγκης ενόψει ενός αβέβαιου μέλλοντος και ενός αναπόδραστα πολύ ανταγωνιστικού διεθνούς συστήματος να αποκτήσουμε εκείνους τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους που μας αναλογούν.
Το εθνικό συμφέρον στα πεδία αυτά είναι μείζον και αφορά καίρια το μέλλον της χώρας, την ασφάλειά της και την ευημερία της. Ένας τέτοιος σχεδιασμός δεν αναιρεί το γεγονός ότι όπως εξηγήσαμε είμαστε ένα φιλειρηνικό κράτος και ότι είμαστε πάντοτε έτοιμοι για ειρηνική επίλυση, εντός των ορίων, όμως, που θέτει η διεθνής νομιμότητα!
Η κρίση, ο ανελέητος τρόπος που μας αντιμετωπίζουν τα άλλα κράτη συμπεριλαμβανομένων και των συνεταίρων μας στην ΕΕ και οι στρατηγικές ανακατατάξεις όπως προχωρούμε στον 21ο αιώνα, λογικά θα έπρεπε να είχε οδηγήσει σε μια αναθεώρηση της στάσης όσων χαλάρωσαν κοσμοθεωρητικά, ηθικά και πολιτειακά. Αναθεώρηση των στρεβλών κοσμοαντιλήψεων όσων επηρεάστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες από την ακατάσχετη εχθρολαγνεία, την εχθρότητα κατά οτιδήποτε είναι εθνικό και την παραφιλολογία για το τέλος ίσως της ιστορίας και του κράτους.
Το εθνοκράτος μας όπως και για κάθε άλλη κοινωνία είναι η πατρίδα με τη βαθύτερη έννοια του όρου. Ενσαρκώνει τη συλλογική μας ελευθερία, ευημερία, ευταξία και ευνομία. Εκπληρώνονται από την κρατική μας ισχύ και τη δυνατότητά μας να εφαρμόζουμε τη διεθνή νομιμότητα όσον αφορά την κρατική μας κυριαρχία, να αμυνόμαστε και να αποτρέπουμε τον πόλεμο επιβάλλοντας ένα πολύ υψηλό αποτρεπτικό τίμημα κατά όποιου επιβουλεύεται την κρατική επικράτειά μας.
Η στήριξη μιας τέτοιας αντίληψης των πραγμάτων εξ αντικειμένου αποτελεί, υπογραμμίζουμε ξανά, πολιτειακή υποχρέωση. Η επίδειξη ετοιμότητας για θυσίες ή ακόμη και για αυτοθυσία για την υπεράσπιση της πατρίδας πάντα ήταν και θα συνεχίσει να είναι σταθερά όλων των βιώσιμων κοινωνιών. Οτιδήποτε λιγότερο είναι αυτοκτονικό και συμβολίζει την παρακμή.
Δεν είναι του παρόντος αλλά εμπέδωση αυτών των παραδοχών προϋποθέτει κατανόηση του εθνοκρατοκεντρικού χαρακτήρα του σύγχρονου διεθνούς συστήματος, των αιτιών πολέμου, του εξαρτημένου χαρακτήρα των διεθνών θεσμών, του ρόλου του εθνικού συμφέροντος ως παράγοντα ενδοκρατικού και διακρατικού ορθολογισμού και μιας δυστυχώς μη πλήρως συνειδητοποιημένης αλήθειας: Ότι δηλαδή τα ιδεολογικά δόγματα, όπως ίσχυε πάντα, σήμερα είναι ολοφάνερο ότι είναι παρωχημένα. Ιστορικά, τα οικουμενικίστικα δόγματα χρησίμευσαν ως μεταμφιέσεις ισχύος των μεγάλων δυνάμεων του 20ού αιώνα.
Μετά την αφαίρεση των προσωπείων που έφερε το τέλος του Ψυχρού Πολέμου είναι όσο ποτέ άλλοτε αντιληπτό πόσο σημαντική είναι για κάθε κοινωνία η ανεξαρτησία και η ασφάλεια του οικείου κράτους. Για όσους δε θόλωσε το μυαλό τους για το ποιος είναι ακριβώς ο χαρακτήρας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ο τρόπος αντιμετώπισης των λιγότερο ισχυρών κρατών από την κυρίαρχη πλέον τεχνόσφαιρα δεν αφήνει περιθώρια για αμφιβολία ότι το ίδιο ισχύει και στην ΕΕ (το μέλλον της οποίας ολοφάνερα είναι αβέβαιο).
Η ανένδοτη φιλοπατρία είναι προϋπόθεση ορθολογιστικών προσανατολισμών στην ενδοκρατική και διακρατική ζωή. Ταλαντεύσεις πάνω στο Εκκρεμές, όπου στον ένα πόλο είναι οι Μηδίζοντες και οι Εφιάλτες και στον άλλο η φιλοπατρία, πάντα θα υπάρχουν. Η Ελευθερία και η Δημοκρατία εξαρτώνται από το κατά πόσο η φιλοπατρία υπερισχύει και από το κατά πόσο τα μέλη της κοινωνίας είναι σταθερά προσανατολισμένα προς την κατεύθυνση του σωστού πόλου. Η Ιθάκη είναι η πατρίδα.
piotita
Αν σας άρεσε το θέμα κάντε ένα "Like" και κοινοποιήστε το στους Φίλους σας...!
Οι λόγοι και οι σκοποί της πρόσφατης δήλωσης της Άγκυρας με την οποία στρέφεται κατά του Έλληνα Υπουργού Άμυνας, επειδή επισκέπτεται σημεία του ελληνικού κρατικού κυριαρχικού χώρου, είναι ολοφάνεροι. Όπως είναι επίσης και ολοφάνερος ο εκνευρισμός, διαφορετικά δεν θα προέβαινε σε τέτοια πρωτοφανή τοποθέτηση που σωστά εισέπραξε μια αποτρεπτική απάντηση εκ μέρους του Υπουργείου Εξωτερικών.
Εν πολλοίς και εξ αντικειμένου η Άγκυρα ενθαρρύνθηκε από συνειδητούς ή ανεπίγνωστους εγχώριους Μηδίζοντες, οι οποίοι προηγήθηκαν της Άγκυρας δηλώνοντας δημόσια ότι ο Έλληνας Υπουργός Άμυνας προκαλεί τους Τούρκους με το να ρίξει, πχ, στεφάνι στο σημείο όπου σκοτώθηκαν οι στρατιώτες μας στα Ίμια το 1996.
Ακόμη, ενώ είχαμε μια νέα κυβέρνηση τα περισσότερα μέλη της οποίας δεν άσκησαν εξουσία στο παρελθόν, τα κόμματα της αντιπολίτευσης με κυβερνητική πείρα δεκαετιών δεν πρόσεξα μέχρι στιγμής να έχουν τοποθετηθεί επίσημα και ξεκάθαρα υπέρ των ελληνικών συμφερόντων, που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο ενισχύοντας έτσι την νέα ελληνική κυβέρνηση στην αναμέτρηση της Ελλάδας με την απειλητική Τουρκία. Δεν πρόσεξα εν μέσω κρίσεως γύρω από την τουρκική ΝΟΤΑΜ να υπάρχει κάποια διευκρίνιση πως οι συγκεκριμένες τουρκικές θέσεις και ενέργειες παραβιάζουν τη διεθνή νομιμότητα, η οποία εξυπακούεται πως για όλους τους Έλληνες απαιτείται να είναι αδιαπραγμάτευτη. Μια τέτοια άμεση και ρητή και ξεκάθαρη θέση δεν είναι υπόθεση πολιτικού καθωσπρεπισμού αλλά πολιτειακή υποχρέωση όλων των Ελλήνων πολύ περισσότερο όσων κατέχουν θέση ευθύνης. Όποιος δεν το πράττει άμεσα, ρητά και ξεκάθαρα διαπράττει βαρύτατο πολιτικό σφάλμα. Φαίνεται πως για κάποιους στο επίπεδο του πολιτικού προσωπικού δεν είναι αυτονόητο ότι –είτε βρίσκονται στην αντιπολίτευση είτε στην κυβέρνηση– η υπεράσπιση της Ελληνικής κρατικής κυριαρχίας αποτελεί πολιτειακό καθήκον. Δεν σκέφτηκαν δε ότι για δημόσιες δηλώσεις και παρεμβάσεις με τις οποίες συνειδητά ή ανεπίγνωστα συνηγορούν με όσους στρέφονται κατά της ελληνικής επικράτειας ισχύει το scripta manent. Αυτοκαταδικάζονται πολιτικά, πνευματικά και για πάντα.
Η οικονομική κρίση που διανύουμε αλλά και η ένταση στις σχέσεις με τους συμμάχους μας είναι ένας ακόμη λόγος που έκανε την Άγκυρα να πιστέψει ότι μπορεί να αυξήσει τα ερείσματά της, να προσπαθήσει να εμπεδώσει τη θέση της για γκρίζες ζώνες, να μπλοφάρει με στρατιωτικούς εξαναγκασμούς με απειλές χαμηλής έντασης και να στοχεύει, εάν της το επιτρέψουμε, να δημιουργήσει «νέα Ίμια» σε άλλες περιοχές της ελληνικής επικράτειας. Για τον υποφαινόμενο αυτά ήταν λογικά αναμενόμενα και τις τελευταίες εβδομάδες έγκαιρα προειδοποιούσαμε.
Να υπενθυμίσουμε ότι η Ελληνική Αποτρεπτική Στρατηγική είναι όπως το λέει ο όρος, «αποτρεπτική» και κανείς δεν δικαιούται να το λησμονεί. Υπερασπίζεται τη διεθνή νομιμότητα που αφορά την κρατική μας κυριαρχία. Επί δεκαετίες επιπλέον συμπεριφερόμαστε φιλειρηνικά με την κυριολεξία του όρου και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η ετοιμότητά μας για ειρηνική επίλυση είναι, εξ αντικειμένου, μνημειώδης. Γι’ αυτό, όποιος Μηδίζει θεωρώντας την επίσκεψη ενός πολιτικού προσώπου εντός της ελληνικής επικράτειας ως πρόκληση κατά της Τουρκίας στρέφεται ευθέως κατά της ελληνικής εθνικής στρατηγικής, η αποτελεσματικότητας της οποίας είναι ευθέως ανάλογη της διαφύλαξης της διεθνούς νομιμότητας. Όποιος έτσι Μηδίζει ενθαρρύνοντας τα αναθεωρητικά κράτη, εμμέσως πλην σαφώς δέχεται την συρρίκνωση της κρατικής κυριαρχίας κάτι το οποίο αποτελεί «εσχάτη προδοσία» (όπως την ορίσαμε με άλλη πρόσφατη παρέμβαση: «Εσχάτη προδοσία» και σχέδιο Ανάν http://wp.me/p3OlPy-kL). Όποιος έτσι Μηδίζει, είναι κάτι περισσότερο από κατευναστής των απειλών κατά της κρατικής μας κυριαρχίας. Συνειδητά ή ανεπίγνωστα ροκανίζει τα θεμέλια της πατρίδας και συνειδητά ή ανεπίγνωστα υπονομεύει τα ζωτικά μας συμφέροντα στο Αιγαίο, στη Θράκη και στην Κύπρο. Για τα συμφέροντα αυτά ασκούμε αποτρεπτική στρατηγική υπερασπιζόμενοι τη διεθνή νομιμότητα. Τελεία και παύλα.
Να το κάνουμε τελείως ρητό για να μην υπάρχει αμφιβολία για την ανευθυνότητα αυτών που εμμέσως πλην σαφώς συνηγορώντας με την εχθρική απειλή ροκανίζουν την αποτρεπτική μας στρατηγική: Το κατά πόσο θα διαφυλάξουμε την κρατική μας ακεραιότητα και δεν θα φτάσουμε στο σημείο γενικευμένου πολέμου με την Τουρκία συναρτάται με την αποτελεσματικότητα της αποτρεπτικής μας στρατηγικής που δεν αφορά μόνο τα στρατιωτικά μέσα αλλά και το σύνολο των υπόλοιπων παραγόντων που αναλύθηκαν σε εκτενέστερες δημοσιεύσεις. Γι’ αυτό και δεν χρειάζεται να επεκταθώ εδώ. Σημειώνω μόνο ότι εάν εκραγεί πόλεμος σημαίνει ότι η αποτροπή μας έχει αποτύχει για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Τα αίτια μιας αποτυχίας θα είναι αναγνωρίσιμα και συμπεριλαμβάνουν τα κατευναστικά μηνύματα «δικών μας» συνειδητών ή ανεπίγνωστων Εφιαλτικών(!) θέσεων, εάν και όταν ακόμη και μέλη του πολιτικού προσωπικού εκπέμπουν λανθασμένα και ανορθολογικά μηνύματα κατά της αναθεωρητικής και απειλητικής γειτονικής χώρας.
Ένας γενικευμένος ολοκληρωτικός πόλεμος, τον οποίο η εθνική μας στρατηγική αποτρέπει, είναι, εν τούτοις, η μια όψη του νομίσματος. Υπάρχει και η δυσκολότερη περίπτωση αποτροπής που αφορά τις απειλές χαμηλής έντασης. Αφορά κρίσεις όπως αυτές των Ιμίων όπου το αναθεωρητικό κράτος που απειλεί εξ αντικειμένου –εάν δεν θέλει ένα ολοκληρωτικό πόλεμο ή εάν δεν είναι σίγουρο ότι θα τον κερδίσει– μπλοφάρει σε πολύ μεγάλο βαθμό.
«Μπλόφα», «ισχύς» και «κίνδυνος» στη στρατηγική θεωρία είναι κεντρικές έννοιες. Σε άλλη πρόσφατη παρέμβαση εξηγήσαμε ότι κεντρικές και εξόχως σημαντικές για μια πιο εξεζητημένη εκτίμηση του αντιπάλου και μια πιο εκλεπτυσμένη δική μας αποτροπή είναι ο τρόπος που συναρτώνται οι εκατέρωθεν απειλές, οι ικανότητες των εμπλεκομένων, ο κίνδυνος και ο βαθμός μπλόφας των απειλών. Ο κίνδυνος είναι η διαφορά μεταξύ ικανότητας/ισχύος του επιτιθέμενου και της ισχύος του αμυνόμενου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά και νικηφόρα τις απειλές σε όλο το φάσμα των εχθρικών αξιώσεων. Η μπλόφα είναι ίσως η κρισιμότερη έννοια και συμβολίζει τη σχοινοβασία αμφοτέρων των κρατών πάνω σε τεντωμένο σχοινί. Η αποτροπή δεν προσφέρεται για ανεύθυνες τοποθετήσεις τυχάρπαστων πολιτικάντηδων καθότι ήταν, είναι και θα είναι πάντα ένα επισφαλές και επικίνδυνο πλην αναγκαίο εγχείρημα, όταν μια χώρα απειλείται.
Η «μπλόφα» σε μια αποτρεπτική αναμέτρηση, ακριβώς, προσδιορίζει τη διαφορά μεταξύ απειλητικών διακηρύξεων και ικανότητας εκπλήρωσής τους αμφότερων των εμπλεκομένων. Κεντρικό ζητούμενο μιας διαχείρισης κρίσης σε στιγμές έντασης είναι η διαρκής εκτίμηση της βαθμίδας μπλόφας του αντιπάλου. Ήταν έτοιμοι για κλιμάκωση οι Τούρκοι το 1996 στα Ιμια; Ήταν έτοιμοι για κλιμάκωση και ολοκληρωτικό πόλεμο οι Τούρκοι με την ΝΟΤΑΜ του Μαρτίου 2015; Είμαστε έτοιμοι εμείς να ελέγξουμε την κλιμάκωση εάν αυτοί αρχίσουν μια ένοπλη πρόκληση;
ell_apotr_stratΣτην αποτρεπτική στρατηγική αναζητείται χρυσή τομή που μεγιστοποιεί την αποτρεπτική αξιοπιστία, ελαχιστοποιεί την πιθανότητα άσκησης βίας, εξοικονομεί πόρους και για τον αμυνόμενο διατηρεί το status quo της διεθνούς νομιμότητας. Δύσκολο όπως είπαμε εγχείρημα εξου και η κριτική μας για τις ανεύθυνες στάσεις και δηλώσεις μελών του πολιτικού προσωπικού.
Τώρα, υπάρχει κάτι εξίσου σημαντικό το οποίο σε μονογραφικές παρεμβάσεις μας έχουμε επισημάνει ήδη από το 1991 (Ελληνική Αποτρεπτική Στρατηγική). Ενώ η αποτυχία της αποτροπής και ο ολοκληρωτικός πόλεμος είναι το χείριστο αποτέλεσμα μιας εθνικής στρατηγικής ενός αμυνόμενου κράτους, δεν πρέπει να υποτιμάται ότι συστηματική αποτυχία του αμυνόμενου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις «μικρότερες» απειλές, οι οποίες σωρευμένες και αθροισμένες βλάπτουν τελικά το συμφέρον επιβίωσης και ακυρώνουν τη διεθνή νομιμότητα. Σωρευτικά προκαλούν το ίδιο αποτέλεσμα με το αποτέλεσμα μιας ήττας μετά από πολεμική σύρραξη.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις μιας αμυνόμενης χώρας απαιτείται, ως εκ τούτου, να έχουν αποτρεπτικά σχέδια και για κρίσεις χαμηλής έντασης ή σύμφωνα με τη σχετική ορολογία, να διαθέτουν ενδοπολεμική αποτροπή (“intra-wardeterrence”) ενισχυμένη με αντεπιθετικά σχέδια (“counterforcestrategy”). Ως προς το τελευταίο ο αμυνόμενος (ο επιτιθέμενος τα έχει ούτως ή άλλως) έχει πάντοτε επιθετικά στρατιωτικά σχέδια που σκοπό έχουν όμως να εκπληρώσουν αμυντικούς πολιτικούς σκοπούς, δηλαδή εφαρμογή της διεθνούς νομιμότητας. Ιδιαίτερα σήμερα λόγω τεχνολογίας η μη ανάπτυξη αντεπιθετικών σχεδίων στο πλαίσιο μιας αμυντικής πολιτικής στρατηγικής υπονομεύει καίρια την αποτρεπτική απειλή του αμυνόμενου.
Ο επιτιθέμενος απαιτείται να γνωρίζει πολύ καλά το πολύ μεγάλο κόστος τόσο μιας επίθεσης που θα οδηγήσει σε κλιμάκωση που μπορεί να φτάσει σε γενικευμένη σύρραξη (την τελευταία λογικά κανείς δεν τη θέλει εξου και το ενδεχόμενο μιας τέτοιας κατάληξης είναι υψηλής αποτρεπτικής αξίας). Αυτός ήταν ο λόγος και της δικής μας έντονης κριτικής πριν από πολλά χρόνια, όταν με ερασιτεχνικές δηλώσεις υποδηλώθηκε το ενδεχόμενο «ισοδύναμου αποτελέσματος». Αποτρεπτικές είναι μόνο οι ενδοπολεμικές ικανότητες του αμυνόμενου να επικρατήσει μιας κλιμάκωσης, εάν ο επιτιθέμενος εκτελέσει απειλές χαμηλής έντασης και να επιβάλει πολύ υψηλό κόστος, εάν η διένεξη εξελιχθεί σε γενικευμένη σύρραξη.
Όπως κανείς κατανοεί αμέσως, η αποτρεπτική στρατηγική είναι περπάτημα πάνω σε τεντωμένο σχοινί αποτρεπτικών απειλών ποικίλων εκδοχών, βαθμίδων και εντάσεων και η πολιτική και στρατιωτική τεχνογνωσία ορθολογιστικής και αξιόπιστης οργάνωσης ενός αμυνόμενου κράτους είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Θανατηφόρα είναι τα ερασιτεχνικά και ανορθολογικά μηνύματα εξου και η οξεία κριτική μας για ανεύθυνες στάσεις και δηλώσεις που ροκανίζουν την σταθερότητα. Οι Ένοπλες Δυνάμεις ενός αμυνόμενου κράτους όπως η Ελλάδα απαιτείται με την σωστή συμπαράσταση και καθοδήγηση της πολιτικής ηγεσίας να είναι σε θέση:
α) Να αποτρέψει απειλές και ενέργειες τύπου Ίμια.
β) Πριν εκτελεστούν τέτοιες εχθρικές ενέργειες να υπάρχει επαρκής στρατιωτική ικανότητα και επιτελικά σχέδια «ενδοπολεμικής αποτροπής» που θα αποτρέψουν ακριβώς τον επιτιθέμενο να αρχίσει την άσκηση βίας.
γ) Εάν λόγω λάθους (και δικές μας ανεύθυνες στάσεις ή ολιγωρία που προκαλούν ανορθολογισμό και λάθη σε όλες τις πλευρές) ή δοκιμαστικών πρώτων εχθρικών ενεργειών ο επιτιθέμενος ενεργήσει παραβιάζοντας την Επικράτεια (όπως, π.χ., με την αποβίβαση βατραχανθρώπων στη νήσο Ίμια), ο αμυνόμενος θα πρέπει να έχει πλήθος εναλλακτικών σεναρίων στρατιωτικής και διπλωματικής αναίρεσης και αποκατάστασης της διεθνούς νομιμότητας. Εάν δεν αναιρεθούν οι εχθρικές ενέργειες, η διαφύλαξη της διεθνούς νομιμότητας απαιτεί κλιμάκωση και ετοιμότητα/ικανότητα ελέγχου αυτής της κλιμάκωσης.
δ) Εάν η απειλούσα αναθεωρητική δύναμη δεν υποχωρήσει και συνεχίσει την κλιμάκωση το αμυνόμενο κράτος θα πρέπει να είναι πανέτοιμο να υπερασπιστεί την κρατική κυριαρχία με τον σωστό τρόπο και στον αναγκαίο βαθμό. Μια τέτοια ετοιμότητα αφορά τις Ένοπλες Δυνάμεις, τη διπλωματία, το σύνολο του πολιτικού προσωπικού και την κοινωνία.
nuclearΗ ενδοπολεμική αποτροπή που αφορά πρωτίστως απειλές χαμηλής έντασης λοιπόν είναι καίριας σημασίας. Σημαίνει ότι, εάν το αμυνόμενο κράτος επιτύχει να αποτρέψει την έναρξη προκλήσεων, δεν θα χρειαστεί να υπάρξει άσκηση βίας. Αυτό ακριβώς ήταν το επίτευγμα τον Μάρτιο του 2015 με την τουρκική ΝΟΤΑΜ. Σημαίνει επίσης ότι μια άρτια ενδοπολεμική αποτροπή θα κατορθώσει ελέγχοντας την κλιμάκωση να αποτρέψει την κατάληξη σε ένα γενικευμένο πόλεμο. Όλοι πλέον συνηγορούν ότι στα Ίμια το 1996 αυτό ήταν εφικτό εάν δεν υπήρχε έλλειμμα πολιτικής ηγεσίας.
Τώρα, όσον αφορά τον πολιτικό σκοπό, μια αξιόπιστη αποτροπή απαιτεί και αξιόπιστη αταλάντευτη προσκόλληση όλων στο έσχατο συμφέρον της αδιαπραγμάτευτης ακεραιότητας της κρατικής επικράτειας που μας προσφέρει η διεθνής νομιμότητα. Σκιές για τα Ίμια ή κάποια παρόμοια νήσο ή βραχονησίδα, για παράδειγμα, δεν μπορούν να υπάρχουν εκτός και εάν κανείς δέχεται την κυριαρχική συρρίκνωση.
Δεν θα εισέλθουμε εδώ σε ανάλυση της γιγαντιαίας σημασίας αυτών των πτυχών για τη ζώνη που αρχίζει από την Θράκη, περνάει από το Αιγαίο και φτάνει στην Κύπρο. Προσθέτουμε μόνο ότι πάγια βιώσιμο θεωρείται εκείνο το κράτος που δύναται και κατορθώνει να διασφαλίζει άθικτη την Επικράτεια που του προσφέρει η διεθνής νομιμότητα. Το τι ισχύει στο Αιγαίο, στην Θράκη και στην Κύπρο το προσδιορίζει το διεθνές δίκαιο και η αναθεωρητική Τουρκία το αμφισβητεί. Κανένας Έλληνας δεν δικαιούται να συνηγορεί με τους αναθεωρητικούς και επιθετικούς σκοπούς της. Ας πούμε εδώ ρητά ότι η ελληνική επικράτεια που αποτελεί κοσμοθεωρητικό, ηθικό και νομικό «συμβόλαιο» των προγόνων με τους ζώντες και τους απογόνους είναι έσχατη λογική για όλους τους πολίτες.
Αποτελεί έσχατη λογική που κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα και κείται υπεράνω κυβερνήσεων, υπουργών και ατόμων. Εάν κινδυνέψει η πατρίς όλοι ανεξαιρέτως έχουν ηθική και νομική υποχρέωση να επιδείξουν αυτοθυσία και να συνηγορήσουν υπέρ της αδιαπραγμάτευτης εφαρμογής της διεθνούς νομιμότητας. Οτιδήποτε άλλο είναι παράλογο και ανορθολογικό και αποτελεί παραλογισμό ακόμη και να υπονοηθεί. Η υπεράσπιση της κρατικής κυριαρχίας αποτελεί, όπως ήδη αναφέρθηκε, πολιτειακή υποχρέωση. Να μην ξεχνάμε εξάλλου ότι, επειδή είμαστε φιλειρηνικό και αμυνόμενο κράτος, η στρατηγική μας δεν θέτει ηθικά διλήμματα στους πολίτες ή στο πολιτικό προσωπικό.
Στο σημείο αυτό μια λέξη για την κρίση των Ιμίων του 1996. Έχω προλογίσει το πρώτο βιβλίο του Ναυάρχου Λυμπέρη, ΑΓΕΕΘΑ το 1996 (Εθνική στρατηγική και χειρισμός κρίσεων). Έχω διαβάσει το δεύτερο βιβλίο του Ναυάρχου (Πορεία σε ταραγμένες θάλασσες) και μόλις ολοκληρώνω το τελευταίο του συγκλονιστικό βιβλίο που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 2015 (Οψόμεθα τη αλήθεια καθώς εστί, 1994-1996).
europeanΚαι τα τρία κείμενα, αλλά ιδιαίτερα το τελευταίο λεπτομερώς, εξηγούν γιατί στην Ελλάδα το πρόβλημα είναι πρωτίστως πολιτικό και όχι στρατιωτικό. Κανείς κατανοεί πλήρως ότι, ενώ έχουμε ισχυρές και αποτρεπτικές Ένοπλες Δυνάμεις που μπορούν να υπερασπιστούν την πατρίδα τόσο σε περίπτωση απειλών χαμηλής έντασης όσο και εάν μη γένοιτο ενός μεγάλου πολέμου, πάσχουμε στο επίπεδο της πολιτικής ηγεσίας.
Τα τελευταία γεγονότα, οι θέσεις μελών του πολιτικού προσωπικού πως δήθεν προκαλούμε την Τουρκία με το να θεωρούμε δεδομένα τα σύνορα που προβλέπει η διεθνής νομιμότητα και ο κυκεώνας των διαφόρων απόψεων που ακούστηκαν, επιβεβαιώνουν το γεγονός της ύπαρξης πολιτικού ελλείμματος και πολιτικής αξιοπιστίας. Εύλογα κανείς διερωτάται τι σημαίνει εάν τα μέλη του πολιτικού προσωπικού που είπαν ότι προκαλούμε την Τουρκία στα Ίμια να βρίσκονται επικεφαλής των Υπουργείων Άμυνας και Εξωτερικών. Ούτως ή άλλως, στο παρελθόν βρίσκονταν σε ανάλογες θέσεις πολιτικής ευθύνης.
Η Τουρκία βέβαια ελάχιστα περιθώρια έχει για πολλούς συγκεκριμένους λόγους. Η μπλόφα της εξ αντικειμένου είναι πολύ μεγάλη και η αναξιοπιστία της εξίσου ολοφάνερη. Γι’ αυτό και σπασμωδικές ή φοβικές δικές μας στάσεις και συμπεριφορές είναι επιζήμιες για τα εθνικά συμφέροντα και συντελεστικές αστάθειας καθότι μεταδίδουν λάθος μηνύματα σε μια απειλούσα και επιτιθέμενη χώρα.
Πρώτον, οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις είναι σε θέση να εφαρμόσουν ενδοπολεμική αποτροπή επί ζητημάτων αμφισβήτησης της ελληνικής επικράτειας και εάν αρχίσει μια κρίση να ελέγξουν την κλιμάκωση. Το ξέρουμε, το ξέρουν στη Άγκυρα, το ξέρουν και όλοι οι άλλοι. Καιρός είναι να το μάθουν και κάποια μέλη του πολιτικού προσωπικού. Καλό είναι να το γνωρίζουν και οι πολίτες που φορολογούνται βαριά για να έχουμε αποτρεπτική άμυνα που θα ήταν εγκληματικό να αναιρείται λόγω πολιτικής ανικανότητας.
Επειδή το γνωρίζουν όλοι, οι μπλοφάροντες Τούρκοι επιχειρούν να δημιουργήσουν «μικρά» αλλά σωρευτικά μεγάλα τετελεσμένα. Υπολογίζουν στη δική μας πολιτική υποχωρητικότητα. Αυτή τη φορά (Μάρτιος 2015) δεν μέτρησε, πλην αυτό δεν αποτελεί αιτία για εφησυχασμό. Ολοφάνερα η επίδειξη αποφασιστικότητας οδήγησε στην απόσυρση της ΝΟΤΑΜ, αλλά τίποτα δεν τελείωσε. Αυτό είναι ένα ζωντανό ζήτημα και δυστυχώς όλα δείχνουν πως έτσι θα συνεχίσει να είναι.
Δεύτερον, η πολιτική μας σκέψη απαιτείται να καθοδηγείται από τη βεβαιότητα ότι οι υπερασπιστές της συλλογικής μας ελευθερίας, δηλαδή οι ιερές μας Ένοπλες Δυνάμεις, είναι επαρκώς ισχυρές να εκπληρώσουν την αποστολή τους αποτρέποντας τόσο απειλές χαμηλές έντασης όσο ένα γενικευμένο πόλεμο. «Αποτρέποντας» λέμε, γιατί αυτός είναι ο πρωτεύον σκοπός. Όπως πάντοτε ισχύει σε αυτές τις περιπτώσεις, εάν ο αντίπαλος δοκιμάσει να τις εκτελέσεις, αυτό σημαίνει έλεγχο της κλιμάκωσης και, εάν ο αντίπαλος συνεχίσει προς μια μεγάλη σύρραξη, αυτό σημαίνει σθεναρή άμυνα με όλες μας τις δυνάμεις και επικράτηση.
Αυτή η γραμμή σκέψης σε όλα τα βιώσιμα κράτη σημαίνει σοβαρότητα και υπευθυνότητα και το αντίστροφο. Εάν αποτύχουμε την απόλυτη ευθύνη την φέρουν όχι όσοι σκέπτονται και λειτουργούν αποτρεπτικά, αλλά όσοι στη δική μας πλευρά κατευνάζουν συνηγορώντας έτσι άμεσα ή έμμεσα με την αναθεωρητική και απειλούσα αντίπαλό μας. Της μεταφέρουν λανθασμένα μηνύματα για το εσωτερικό μας μέτωπο, για τους σκοπούς μας, τις δυνατότητές μας και για την αποτρεπτική ικανότητά μας.
Τρίτον και συναφές, θα ήταν τραγικό να φτάσουμε σε γενικευμένο πόλεμο εάν αυτό θα οφείλεται σε δικά μας λανθασμένα ανορθολογικά κατευναστικά μηνύματα ότι δεν είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε την κυριαρχία μας. Ένας από τους λόγους που καταμαρτυρούμενα η Τουρκία μπλοφάρει με απειλές χαμηλής έντασης, είναι επειδή γνωρίζει ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις να εισέλθει σε μεγάλη σύρραξη με ένα ισοδύναμο ή περίπου ισοδύναμο κράτος όπως η Ελλάδα. Αυτό είναι ένα μεγάλο έρεισμα της αποτρεπτικής μας στρατηγικής και από τη σωστή εκμετάλλευσή του θα εξαρτηθεί η αποτροπή μεγάλου πολέμου και η διατήρηση της σταθερότητας ταυτόχρονα και η εφαρμογή της διεθνούς νομιμότητας.
Η Τουρκία, είναι ένα εξαιρετικά τρωτό κράτος. Εκατοντάδες χιλιόμετρα Ανατολικό μέτωπο και μετά το φιάσκο των Νταβουτόγλεων «μηδενικών προβλημάτων» οι πολιτικοδιπλωματικές σχέσεις με τα κράτη όλης της περιοχής είναι στο χαμηλότερο δυνατό σημείο. Εσωτερικά, είναι καθεστωτικά διχασμένη, εκατομμύρια κούρδοι παλεύουν για ανεξαρτησία και οι διαιρέσεις στο εσωτερικό της είναι αμέτρητες. Ένα τέτοιο κράτος μπορεί να εκτελεί διάφορες επιχειρήσεις στα σύνορά της κατά σκόρπιων δυνάμεων, όπως οι κούρδοι ή οι μαχητές του «ισλαμικού κράτους», αλλά όχι να αναμετρηθεί σε γενικευμένη σύρραξη με ένα πανίσχυρο κράτος, όπως η Ελλάδα, εφάμιλλης ισχύος με τη δική της. Το πιθανότερο ενδεχόμενο είναι να καταρρεύσει ως κράτος. Εξ αντικειμένου δεν έχει περιθώρια για μεγάλα ρίσκα.
Σε αυτά ακριβώς, εξ αντικειμένου, συνίσταται η αποτρεπτική μας δύναμη. Σε αυτό συνίσταται η αποτροπή πολέμου ο οποίος επαναλαμβάνουμε δεν είναι επιθυμητός και θα αποτύχουμε, εάν μεταδίδοντας λανθασμένα κατευναστικά μηνύματα στην Τουρκία, οδηγηθούμε σε σύρραξη με οτιδήποτε και αν σημαίνει αυτό.
Ιστορία, θεωρία και πολιτική φιλοσοφία των διεθνών σχέσεων
facebook, ιστοσελίδα
Η οικονομική κρίση δεν αποτελεί αφορμή χαλάρωσης της εθνικής μας στρατηγικής καθότι αυτό αδικεί τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας και τις προσδοκίες των πολιτών των οποίων η φιλοπατρία είναι δεδομένη. Η αποτρεπτική ισχύς των Ενόπλων Δυνάμεων χτίζεται εδώ και δεκαετίες αδιαλείπτως με δέσμευση γιγαντιαίων σπάνιων πόρων. Η ακύρωση αυτής της ισχύος με τη μη εκπλήρωση των αποτρεπτικών αποστολών των Ενόπλων Δυνάμεων σε όλο το φάσμα των προκλήσεων της εξαιρετικά ασταθούς περιφέρειάς μας δεν είναι μόνο αυτοχειριασμός αλλά και μια παντελώς ανορθολογική, άχαρη, άδικη και τραγική στάση.
Για τους ίδιους λόγους η οικονομική κρίση δεν μπορεί να είναι εμπόδιο για μια ευρύτερη θέαση των στρατηγικών επιλογών. Το ζήτημα των 12 μιλίων, για παράδειγμα, είναι ανοικτό εδώ και δύο ακριβώς δεκαετίες. Ανεξαρτήτως οικονομικών προβλημάτων, η αποτρεπτική μας στρατηγική θα πρέπει να επανασχεδιαστεί με σκοπό την άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Πιο συγκεκριμένα, τα χωρικά ύδατα και τα λιγότερο ή περισσότερο συνδεδεμένα με αυτά ζητήματα της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ. Αυτό εμπίπτει στη λογική εφαρμογής της διεθνούς νομιμότητας αλλά και της ανάγκης ενόψει ενός αβέβαιου μέλλοντος και ενός αναπόδραστα πολύ ανταγωνιστικού διεθνούς συστήματος να αποκτήσουμε εκείνους τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους που μας αναλογούν.
Το εθνικό συμφέρον στα πεδία αυτά είναι μείζον και αφορά καίρια το μέλλον της χώρας, την ασφάλειά της και την ευημερία της. Ένας τέτοιος σχεδιασμός δεν αναιρεί το γεγονός ότι όπως εξηγήσαμε είμαστε ένα φιλειρηνικό κράτος και ότι είμαστε πάντοτε έτοιμοι για ειρηνική επίλυση, εντός των ορίων, όμως, που θέτει η διεθνής νομιμότητα!
Η κρίση, ο ανελέητος τρόπος που μας αντιμετωπίζουν τα άλλα κράτη συμπεριλαμβανομένων και των συνεταίρων μας στην ΕΕ και οι στρατηγικές ανακατατάξεις όπως προχωρούμε στον 21ο αιώνα, λογικά θα έπρεπε να είχε οδηγήσει σε μια αναθεώρηση της στάσης όσων χαλάρωσαν κοσμοθεωρητικά, ηθικά και πολιτειακά. Αναθεώρηση των στρεβλών κοσμοαντιλήψεων όσων επηρεάστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες από την ακατάσχετη εχθρολαγνεία, την εχθρότητα κατά οτιδήποτε είναι εθνικό και την παραφιλολογία για το τέλος ίσως της ιστορίας και του κράτους.
Το εθνοκράτος μας όπως και για κάθε άλλη κοινωνία είναι η πατρίδα με τη βαθύτερη έννοια του όρου. Ενσαρκώνει τη συλλογική μας ελευθερία, ευημερία, ευταξία και ευνομία. Εκπληρώνονται από την κρατική μας ισχύ και τη δυνατότητά μας να εφαρμόζουμε τη διεθνή νομιμότητα όσον αφορά την κρατική μας κυριαρχία, να αμυνόμαστε και να αποτρέπουμε τον πόλεμο επιβάλλοντας ένα πολύ υψηλό αποτρεπτικό τίμημα κατά όποιου επιβουλεύεται την κρατική επικράτειά μας.
Η στήριξη μιας τέτοιας αντίληψης των πραγμάτων εξ αντικειμένου αποτελεί, υπογραμμίζουμε ξανά, πολιτειακή υποχρέωση. Η επίδειξη ετοιμότητας για θυσίες ή ακόμη και για αυτοθυσία για την υπεράσπιση της πατρίδας πάντα ήταν και θα συνεχίσει να είναι σταθερά όλων των βιώσιμων κοινωνιών. Οτιδήποτε λιγότερο είναι αυτοκτονικό και συμβολίζει την παρακμή.
Δεν είναι του παρόντος αλλά εμπέδωση αυτών των παραδοχών προϋποθέτει κατανόηση του εθνοκρατοκεντρικού χαρακτήρα του σύγχρονου διεθνούς συστήματος, των αιτιών πολέμου, του εξαρτημένου χαρακτήρα των διεθνών θεσμών, του ρόλου του εθνικού συμφέροντος ως παράγοντα ενδοκρατικού και διακρατικού ορθολογισμού και μιας δυστυχώς μη πλήρως συνειδητοποιημένης αλήθειας: Ότι δηλαδή τα ιδεολογικά δόγματα, όπως ίσχυε πάντα, σήμερα είναι ολοφάνερο ότι είναι παρωχημένα. Ιστορικά, τα οικουμενικίστικα δόγματα χρησίμευσαν ως μεταμφιέσεις ισχύος των μεγάλων δυνάμεων του 20ού αιώνα.
Μετά την αφαίρεση των προσωπείων που έφερε το τέλος του Ψυχρού Πολέμου είναι όσο ποτέ άλλοτε αντιληπτό πόσο σημαντική είναι για κάθε κοινωνία η ανεξαρτησία και η ασφάλεια του οικείου κράτους. Για όσους δε θόλωσε το μυαλό τους για το ποιος είναι ακριβώς ο χαρακτήρας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ο τρόπος αντιμετώπισης των λιγότερο ισχυρών κρατών από την κυρίαρχη πλέον τεχνόσφαιρα δεν αφήνει περιθώρια για αμφιβολία ότι το ίδιο ισχύει και στην ΕΕ (το μέλλον της οποίας ολοφάνερα είναι αβέβαιο).
Η ανένδοτη φιλοπατρία είναι προϋπόθεση ορθολογιστικών προσανατολισμών στην ενδοκρατική και διακρατική ζωή. Ταλαντεύσεις πάνω στο Εκκρεμές, όπου στον ένα πόλο είναι οι Μηδίζοντες και οι Εφιάλτες και στον άλλο η φιλοπατρία, πάντα θα υπάρχουν. Η Ελευθερία και η Δημοκρατία εξαρτώνται από το κατά πόσο η φιλοπατρία υπερισχύει και από το κατά πόσο τα μέλη της κοινωνίας είναι σταθερά προσανατολισμένα προς την κατεύθυνση του σωστού πόλου. Η Ιθάκη είναι η πατρίδα.
piotita
Αν σας άρεσε το θέμα κάντε ένα "Like" και κοινοποιήστε το στους Φίλους σας...!
Η πιο θερμή υποδοχή μετά από δύο χρόνια
Tweet0 0 0 Αύριο η κηδεία του στο Χολαργό Έφυγε το πρωί από τη ζωή ο μουσικός, συνθέτης και στιχουργός Βαγγέλης Βέκιος, έπειτα από πολυήμερη νοσηλεία στην εντατική του νοσοκομείου
Μάρδας: Τα τεχνικά κλιμάκια έρχονται εδώ και 15 χρόνια
Επί της ουσίας, τα τεχνικά κλιμάκια στη χώρα έρχονται εδώ και 15 χρόνια. Δεν είναι το ενοχλητικό το τεχνικό κλιμάκιο που θα έρθει, καθώς έρχονται και μας δίνουν και μια τεχνογνωσία. Το ενοχλητικό ήταν αυτό που γινόταν προηγουμένως με την τρόικα
Βίντεo: Το μέλλoν σε 5-10 χρόνια σύμφωνα με την Microsoft
Πως οι νέες τεχνολογίες θα μπορούσαν να αλλάξουν τον τρόπο που κάνουμε πράγματα τα 5-10 χρόνια;
Η Microsoft παρουσιάζει την απάντηση όπως την φαντάζεται, μέσα από το παρακάνω βίντεο…
πηγη « Νεότερη ανάρτησηΠαλαιότερη Ανάρτηση » Αρχική σελίδαΔημοσιεύθηκαν πρίν λίγο... Διαβάστε και αυτάYour browser does not support JavaScript!.eggTray
Η Microsoft παρουσιάζει την απάντηση όπως την φαντάζεται, μέσα από το παρακάνω βίντεο…
πηγη « Νεότερη ανάρτησηΠαλαιότερη Ανάρτηση » Αρχική σελίδαΔημοσιεύθηκαν πρίν λίγο... Διαβάστε και αυτάYour browser does not support JavaScript!.eggTray
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)